Rize'de sağlık hizmetine ulaşmak, ilin coğrafyası nedeniyle her zaman kolay değildir. Kent merkezindeki üniversite hastanesine ya da ilçe devlet hastanelerine ulaşmak için köylerden, yaylalardan çoğu zaman virajlı ve uzun yollar aşılır; kışın ya da heyelan sonrasında kapanan yollar bu süreyi daha da uzatır. Bazı ileri tetkik ve tedaviler için hastaların komşu illerdeki büyük hastanelere sevk edilmesi gerekir. Bu koşullar, gecikmiş müdahale, yanlış teşhis ve sevk sırasındaki aksaklıklarla ilgili uyuşmazlıkları beraberinde getirir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Rize'de tıbbi müdahaleden zarar gören hastalara ve yakınlarına, ayrıca sağlık çalışanlarına hukuki destek veriyoruz.
Kamu Hastanesi mi, Özel Hastane mi?
Tıbbi hatadan doğan tazminat davasında ilk ve en önemli soru, zararın hangi kurumda meydana geldiğidir. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi'nin eğitim ve araştırma hastanesi, ilçe devlet hastaneleri ve aile sağlığı merkezleri gibi kamu kurumlarında yaşanan hatalarda tazminat, hekime değil doğrudan idareye karşı istenir. Bu taleplerde önce ilgili idareye başvurulur; başvuru reddedilirse ya da altmış gün içinde cevap verilmezse tam yargı davası açılır. Rize'de bu davalar Rize İdare Mahkemesinde görülür. İdare, ödediği tazminat nedeniyle kusurlu hekime sonradan rücu edebilir.
Özel hastaneler, özel muayenehaneler ve diş klinikleri ise sözleşme ilişkisi çerçevesinde sorumludur. Bu kurumlara karşı açılacak davalarda hasta çoğu zaman tüketici sıfatı taşıdığından, tüketici davalarına bakmakla görevli mahkeme gündeme gelir. Rize'de hangi mahkemenin bu sıfatla görev yaptığı, dava hazırlanırken kontrol edilmelidir. Yanlış yargı yolunda açılan dava, süre kaybına yol açabilir.
Tıbbi Hatanın İspatı
Her olumsuz sonuç tıbbi hata değildir. Tıbbi müdahalenin doğasında bulunan ve gerekli özen gösterilmesine rağmen ortaya çıkan komplikasyonlar, kural olarak hekimin sorumluluğunu doğurmaz. Uyuşmazlığın çözümü, tıbbi standartlara uygun davranılıp davranılmadığının belirlenmesine bağlıdır. Bu nedenle hastanın tüm tıbbi kayıtları, epikriz raporları, onam formları ve görüntüleme sonuçları dosyaya eksiksiz konulmalıdır. Mahkemeler genellikle Adli Tıp Kurumu ya da üniversitelerden bilirkişi raporu alır; bu raporlara itiraz ve ek rapor talebi, davanın seyrini belirleyebilir.
Rize'de Sık Görülen Sağlık Uyuşmazlıkları
- Acil müdahale gecikmesi: Köyden hastaneye ulaşımda ambulansın gecikmesi, yol koşulları ve ilk müdahalenin yetersizliği.
- Sevk süreçleri: Hastanın zamanında sevk edilmemesi ya da sevk sırasında yaşanan aksaklıklar.
- Doğum ve kadın hastalıkları: Doğum sırasında anne veya bebeğin zarar görmesi.
- Estetik ve diş tedavileri: Özel kliniklerde vaat edilen sonuca ulaşılmaması ve aydınlatılmış onam eksikliği.
- Yaşlı hastaların bakımı: Yaşlı nüfusun görece yüksek olduğu ilde hastane enfeksiyonları, düşmeler ve yatak yaraları.
Aydınlatılmış Onam ve Hasta Hakları
Hasta, kendisine uygulanacak tedavinin riskleri, alternatifleri ve olası sonuçları hakkında anlayabileceği bir dille bilgilendirilmelidir. Aydınlatılmış onam alınmadan yapılan müdahale, teknik olarak doğru yapılmış olsa bile hukuka aykırı sayılabilir. Rize'de yaşlı hastaların ve yakınlarının bilgilendirilmesinde dil ve anlama düzeyine dikkat edilmesi bu açıdan önemlidir. Hastanelerdeki hasta hakları birimlerine yapılacak yazılı başvuru, ihlali kayda geçirmek için ilk adım olabilir.
Süreler ve Delillerin Korunması
Tıbbi hata iddiasında ilk iş, hastanın tüm kayıtlarının bir an önce istenmesidir. Hasta ya da yakınları, hastaneden dosyanın onaylı bir örneğini talep etme hakkına sahiptir; e-Nabız sistemi üzerinden görüntülenebilen raporlar da ilk değerlendirme için yol gösterir. Kamu hastanelerine yönelik taleplerde idareye başvuru ve dava açma süreleri, idari yargıdaki genel kurallara bağlıdır ve zararın öğrenilmesinden itibaren işlemeye başlayan süreler kaçırılmamalıdır. Özel sağlık kuruluşlarına karşı açılacak davalarda da zamanaşımı süreleri bulunur. Hastanın vefatı hâlinde otopsi yapılıp yapılmaması, sonradan ölüm sebebinin tespiti açısından belirleyici olabilir; bu karar o an aile için zor olsa da hukuki süreç bakımından önem taşır. Rize'de cenazenin köyde hızla defnedilmesi geleneği, bu noktanın çoğu zaman gözden kaçmasına yol açar.
Ceza Boyutu ve Sağlık Çalışanları
Ağır sonuçlu tıbbi hatalarda hekim hakkında taksirle yaralama ya da taksirle öldürme suçundan soruşturma başlatılabilir. Kamu görevlisi olan sağlık çalışanları hakkında soruşturma izni gerekip gerekmediği ayrıca değerlendirilir. Sağlık çalışanları için de bu süreç, meslek hayatını doğrudan etkileyen bir risktir; savunmanın tıbbi kayıtlar ve bilimsel literatürle desteklenmesi gerekir. Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olaylarında ise çalışanın hakları ayrıca korunur ve bu olaylarda hukuki destek talep edilebilir.
Rize'den Sorular
Babam devlet hastanesinde yanlış tedavi gördü; doktora mı dava açmalıyım?
Kamu hastanesinde yaşanan zararlarda dava idareye karşı açılır. Önce idareye başvuru yapılmalı ve süreler takip edilmelidir.
Rize'de yaşadığınız tıbbi süreçle ilgili kayıtları ilk görüşmede birlikte inceleyerek izlenecek yolu belirleyebiliriz.
