Rize'de trafiğin iki yüzü vardır. Bir yanda kıyı boyunca uzanan, kentlerin içinden geçen ve yaz aylarında tatilci araçlarıyla dolan Karadeniz Sahil Yolu; öte yanda yamaçları tırmanan, dar, virajlı ve yağışta kayganlaşan köy ve yayla yolları. Ayder'e, Anzer'e ya da Ovit üzerinden Erzurum'a giden yollarda yaşanan kazalar, sahil yolundaki yaya ve kavşak kazalarıyla birlikte ilin trafik dosyalarının büyük kısmını oluşturur. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Rize'de trafik kazası sonrası tazminat ve ceza süreçlerinde mağdurlara ve yakınlarına destek veriyoruz.
Kazadan Hemen Sonra Yapılacaklar
Yaralanmalı ya da ölümlü kazalarda kolluk tutanak tutar ve savcılık soruşturma başlatır. Yalnızca maddi hasarlı kazalarda taraflar anlaşırsa kaza tespit tutanağını kendileri doldurabilir. Rize'de yağmur, sis ve dar yol koşulları kusur dağılımını doğrudan etkilediğinden, olay yerinin fotoğrafları, yol işaretleri, varsa kamera kayıtları ve tanık bilgileri en baştan toplanmalıdır. Yaralanmalarda ilk müdahale ve tedavi kayıtları, ileride maluliyet oranının belirlenmesinde temel belge olur.
Sigortaya Başvuru ve Tahkim
Rize'de kazaya karışan aracın trafik sigortası, o aracın başkalarına verdiği zararı poliçede yazan limitlere kadar öder. Sigorta şirketine kaza tutanağı, sağlık raporları ve hasar belgeleriyle yazılı olarak başvurmadan dava veya tahkim yoluna gidilemez; şirketin cevap ve ödeme için on beş günü vardır, bu süre sonuçsuz geçerse ya da eksik ödeme yapılırsa uyuşmazlık tahkime veya mahkemeye taşınabilir. Kusurlu araç sigortasızsa ya da kimliği belirlenemiyorsa Güvence Hesabı'na başvurulur. Sigorta Tahkim Komisyonu, mahkemeye göre çoğu zaman daha hızlı sonuçlanan bir seçenektir; hangi yolun seçileceği talebin miktarına ve delil durumuna göre değerlendirilir.
Hangi Kalemler İstenebilir?
- Aracın onarımı ve piyasa kaybı: Rize'deki servislerin onarım faturası ile kaza kaydı nedeniyle aracın ikinci el satışında yaşanacak fiyat düşüşü.
- Tedavi ve bakım masrafları: Hastane, ilaç, fizik tedavi ve gerekirse bakıcı giderleri; Trabzon gibi başka bir ile tedavi için gidiş gelişler de belgeyle istenebilir.
- Geçici ve sürekli iş göremezlik: Çalışılamayan dönemin kaybı ve maluliyet oranına göre hesaplanan gelecek kayıp.
- Destekten yoksun kalma: Ölümlü kazalarda ölenin desteğinden mahrum kalan yakınların tazminatı.
- Manevi tazminat: Trafik sigortası bu kalemi karşılamaz; yaşanan acının karşılığı, kusurlu sürücü ile aracın işletenine yöneltilen davada talep edilir.
Ceza Boyutu ve Görevli Mahkeme
Yaralanmalı kazalarda taksirle yaralama, ölümlü kazalarda taksirle öldürme suçundan soruşturma yürütülür. Basit yaralamalarda soruşturma şikâyete bağlıdır ve uzlaştırma uygulanabilir. Rize merkezde yaşanan kazalarda yargılama Rize Adliyesi'nde, Ardeşen ya da Fındıklı'daki kazalarda Pazar Adliyesi'nde, Çayeli'deki kazalarda Çayeli Adliyesi'nde, İkizdere yolundaki kazalarda ise Kalkandere Adliyesi'nde yapılır. Bilinçli taksir ya da olası kast iddiası bulunan ağır dosyalar Rize Ağır Ceza Mahkemesine gelebilir. Tazminat davaları ise asliye hukuk ya da, ticari nitelik varsa, ticari davalara bakan mahkemede görülür.
Yolcu Olarak Yaralananlar ve Tur Araçları
Rize'de yaz aylarında Ayder, Pokut, Palovit ve Anzer gibi yaylalara günübirlik turlar düzenlenir; köylere ulaşım ise büyük ölçüde minibüs ve dolmuşlarla sağlanır. Bu araçlarda yolcu olarak yaralananlar, sürücünün kusurundan bağımsız olarak taşıyan aracın zorunlu trafik sigortasına başvurabilir; ticari yolcu taşıyan araçlar için ayrıca zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası bulunur. Tur şirketiyle sözleşme ilişkisi varsa, organizatörün sorumluluğu da ayrıca değerlendirilir. Hatır için taşınan yolcularda, yani karşılık almadan komşunun ya da akrabanın aracına binenlerde, tazminattan hakkaniyet indirimi yapılabileceği de dikkate alınmalıdır. Yolcunun emniyet kemeri takmaması gibi durumlar ise müterafik kusur olarak tazminatı azaltabilir.
Kış lastiği, zincir ve hız kurallarına uyulup uyulmadığı da bilirkişi incelemesinde ayrıca sorgulanır.
Süreler
Trafik kazasından doğan tazminat istemleri için kanunun öngördüğü süre, zarar görenin zararı ve sorumluyu öğrendiği günden başlayarak iki yıldır; bu öğrenme ne zaman olursa olsun kazanın üzerinden on yıl geçince talep zamanaşımına uğrar. Kaza aynı zamanda daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suç oluşturuyorsa bu süre uygulanır. Yine de beklemek delillerin kaybolmasına yol açabileceğinden sürecin erken başlatılması yararlıdır.
Ağır Vasıtalar ve Kış Koşulları
Liman, fabrika ve şantiye trafiği nedeniyle Rize'de kamyon ve tırların karıştığı kazalar da azımsanmaz. Bu dosyalarda takograf kayıtları, aracın yük durumu ve sürücünün çalışma saatleri kusur incelemesinde belirleyici olabilir. Kış aylarında yükseklerde buzlanma, kar ve heyelanla kapanan yollar ise hem sürücü kusuru hem de yolun idaresine ilişkin sorumluluk bakımından ayrıca tartışılır.
Rize'den Sorular
Yayla yolunda tek taraflı kaza yaptım; yolun bakımsızlığı yüzünden idareye başvurabilir miyim?
Yoldaki çukur, eksik bariyer ya da uyarı levhası eksikliği gibi hizmet kusurları varsa, yolu yöneten idareye karşı başvuru ve ardından tam yargı davası gündeme gelebilir.
Turist bir sürücü bana çarptı; ne yapmalıyım?
Aracın sigorta bilgisi alınmalı, yabancı plakalı araçlarda yeşil kart sigortası ya da sınırda düzenlenen poliçe araştırılmalıdır.
Rize'de yaşadığınız kazanın belgelerini ilk görüşmede birlikte inceleyip izlenecek yolu belirleyebiliriz.
