Sakarya'nın ticari hayatı üç farklı dünyanın kesişiminde durur. Bir yanda Arifiye'deki otomotiv üretimine ve Hendek çevresindeki organize sanayi bölgelerine bağlı yan sanayi firmaları, öte yanda fındık, mısır ve sebze gibi tarım ürünlerinin alım satımını yapan tüccarlar, bir başka yanda ise Adapazarı çarşısında kuşaktan kuşağa geçen aile işletmeleri. Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası ile Sakarya Ticaret Borsası çevresinde örgütlenen bu yapı, ticari uyuşmazlıkların da türünü belirler. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Sakarya'daki şirketlere, ortaklara ve esnafa ticaret hukukunda destek veriyoruz.
Ticari Davanın Adresi: Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi
Adapazarı'ndaki merkez Sakarya Adliyesinde asliye ticaret mahkemesi bulunur. Şirketler hukukundan, kıymetli evraktan, sigorta hukukundan ve tacirler arasındaki ticari işlerden doğan davalar kural olarak bu mahkemenin görev alanına girer. İlçe adliyelerinde ayrı asliye ticaret mahkemesi listelenmemiştir; Hendek, Akyazı ya da Karasu merkezli bir ticari uyuşmazlıkta görevli ve yetkili mahkemenin hangisi olduğu, HSK'nın güncel yargı çevresi kararları ve sözleşmedeki yetki şartı birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir. İlk derece kararlarına karşı istinaf incelemesi Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin hukuk dairelerinde yapılır.
Arabuluculuk: Ticari Alacakta Zorunlu İlk Adım
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Yan sanayi firmasının ana firmaya kestiği faturaların ödenmemesi, kalıp ve aparat bedellerinin tartışılması ya da hatalı parti nedeniyle yapılan kesintiler, arabuluculuk masasında sıkça ele alınan konulardır. Arabuluculuk görüşmesine hazırlıksız gitmek, sonradan açılacak davada da zayıf bir başlangıç anlamına gelebilir; fatura, irsaliye, sipariş formu, e-posta yazışmaları ve kalite kontrol raporları önceden derlenmelidir.
Aile Şirketleri ve Ortaklık Uyuşmazlıkları
Adapazarı çarşısında ya da ilçelerde kurulmuş pek çok limited şirket, kardeşler veya kuzenler arasında paylaşılır. Kurucu kuşaktan sonraki kuşağa geçişte yönetim yetkisi, kâr dağıtımı ve şirket varlıklarının kişisel işlerde kullanılması konusunda anlaşmazlıklar baş gösterebilir. Haklı sebeple ortaklıktan çıkma ya da çıkarılma, müdürün sorumluluğu, bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması ve genel kurul kararlarının iptali bu dosyaların temel başlıklarıdır. Anonim şirket genel kurul kararlarının iptali için dava, karar tarihinden itibaren üç ay içinde açılmalıdır. Ortaklar arasında sorun büyümeden önce esas sözleşme ve pay devir kurallarının gözden geçirilmesi, ileride doğacak davaların önüne geçebilir.
Fındık ve Tarım Ürünü Ticareti
Fındık hasadından sonra üretici, tüccar, kırıcı ve ihracatçı arasında hızlı bir alım satım zinciri işler. Fiyatın teslimden sonra belirlenmesi, ürünün tüccarın deposunda emanet olarak bekletilmesi ya da ödemenin vadeli çekle yapılması gibi uygulamalar, piyasa fiyatlarının dalgalandığı dönemlerde uyuşmazlık kaynağı olur. Tüccarın ödeme güçlüğüne düşmesi hâlinde üreticinin alacağını nasıl koruyacağı, depodaki ürün üzerindeki hakların ispatı ve teslim belgelerinin niteliği bu dosyalarda belirleyicidir. Benzer sorunlar mısır, sebze ve süt ürünlerinin toptan ticaretinde de görülür.
Çek, Senet ve Haksız Rekabet
Vadeli satışın yaygın olduğu çarşı ticaretinde çek ve bono hâlâ önemli bir ödeme aracıdır. Karşılıksız çek, ciro silsilesindeki kopukluklar, zayi nedeniyle çek iptali ve teminat olarak verilen senetlerin kötüye kullanılması, Sakarya'daki ticari dosyalarda sık rastlanan konulardır. Kambiyo senedine dayalı takipte borçlunun itiraz süresi beş gündür. Haksız rekabet davaları ise eski çalışanın müşteri portföyünü yeni firmaya taşıması, ürün tasarımının taklit edilmesi ya da yanıltıcı reklamlar gibi durumlarda gündeme gelir; bu davalarda tespit, men ve tazminat talepleri birlikte ileri sürülebilir.
Ticari Defterler, E-Belgeler ve İspat
Tacirler arasındaki davalarda ticari defterler ve e-fatura, e-irsaliye kayıtları güçlü birer delil olarak kullanılır. Usulüne uygun tutulmuş ve açılış ile kapanış onayları yapılmış defterler, sahibi lehine de delil olabilir. Sakarya'daki küçük ve orta ölçekli işletmelerde muhasebe kayıtlarının dış muhasebeciler tarafından tutulması nedeniyle, uyuşmazlık çıktığında kayıtların eksiksiz ve zamanında temin edilmesi önem kazanır. Cari hesap mutabakatları, sipariş onayları ve teslim tutanakları düzenli saklanmalıdır. Bilirkişi incelemesi sırasında karşı tarafın defterleriyle karşılaştırma yapılacağı da unutulmamalıdır; iki defter arasındaki farklar, davanın sonucunu belirleyebilir.
Sık Sorulan Sorular
Ana firma siparişleri durdurdu ve kalıp bedelini ödemiyor. Ne yapabiliriz?
Tedarik sözleşmesindeki fesih, ihbar ve kalıp mülkiyetine ilişkin hükümler incelenmelidir. Para alacağı için önce arabulucuya başvurulur; anlaşma olmazsa dava açılabilir. Kalıpların iadesi ya da bedeli konusunda delil tespiti istemek de gündeme gelebilir.
Limited şirket ortağı olarak defterleri inceleyebilir miyim?
Ortağın bilgi alma ve inceleme hakkı vardır. Bu hak engellenirse mahkemeye başvurulabilir.
Sakarya'da bir ticari uyuşmazlık, ortaklık sorunu ya da alacak takibiyle ilgili değerlendirme yapmak isterseniz Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; her ticari ilişki ayrıca incelenmelidir.
