Aile hukuku yalnızca boşanmadan ibaret değildir. Boşanmadan yıllar sonra artan ihtiyaçlar nedeniyle nafakanın yeniden belirlenmesi, çocuğun bir ebeveynle Sakarya'dan başka bir şehre taşınması, babalığın tespiti, evlat edinme ya da yaşlı bir aile büyüğü için vasi atanması gibi konular da aile hukukunun alanına girer. Sakarya'nın hem geniş aileleri barındıran kırsal yapısı hem de Serdivan ve Adapazarı'nda çekirdek ailelerin yaşadığı kentsel yerleşimi, bu dosyaların çeşitliliğini artırır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Sakarya'daki ailelere bu süreçlerde destek veriyoruz.
Aile Davalarının Görüldüğü Yerler
Sakarya'da aile mahkemeleri, Adapazarı'ndaki merkez Sakarya Adliyesindedir. Adapazarı, Serdivan, Erenler, Arifiye ve Söğütlü'deki ailelerin davaları bu mahkemelerde görülür. Akyazı, Hendek, Sapanca, Karasu ve diğer ilçe adliyelerinde ise ayrı aile mahkemesi bulunmaz; aile davalarına asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Akyazı'daki asliye hukuk mahkemesinin bu sıfatla yürüttüğü dosyalar buna örnektir. Merkezdeki aile mahkemelerinde sosyal inceleme raporlarını hazırlayan psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacılar görev yapar; ilçe adliyelerindeki dosyalarda da bu tür raporlar alınabilir.
6284 Sayılı Kanun: Koruma ve Önleyici Tedbirler
Şiddete uğrayan ya da şiddet tehlikesi altında olan kişi, aile mahkemesine, Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa başvurarak koruma kararı talep edebilir. Uzaklaştırma, iletişim yasağı, ortak konuttan çıkarma ve silah teslimi gibi tedbirler hızlı biçimde verilebilir; tedbir kararı için şiddetin ispatı aranmaz. Sakarya'da Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi, kadın konukevleri ve kolluk birimleri bu süreçte koordinasyon içinde çalışır. Tedbir kararına aykırı davranan kişi hakkında zorlama hapsi uygulanabilir. Koruma kararına karşı itiraz, tebliğden itibaren iki hafta içinde yapılabilir.
Nafaka ve Velayette Değişen Koşullar
Boşanma sırasında belirlenen iştirak nafakası, çocuğun okul çağına gelmesi, üniversiteyi kazanması ya da ebeveynin gelirinin değişmesiyle yeniden değerlendirilebilir. Sakarya'da yaygın bir senaryo şöyledir: Boşanmadan sonra baba Kocaeli'deki bir fabrikada daha yüksek ücretle işe başlamış, çocuk ise Adapazarı'nda annesiyle kalmaktadır. Bu durumda nafakanın artırılması için dava açılabilir. Tersi durumda, işini kaybeden ya da emekli olan yükümlü nafakanın indirilmesini talep edebilir. Velayet değişikliği için ise çocuğun üstün yararını etkileyen yeni ve önemli bir durumun ortaya çıkması gerekir; ebeveynin çocukla kişisel ilişkiyi sürekli engellemesi bu durumlara örnektir.
Soybağı, Babalık ve Nüfus Kayıtları
Evlilik dışında doğan çocuk ile baba arasındaki soybağı, tanıma ya da babalık davasıyla kurulur. Babalık davası ana ve çocuk tarafından açılabilir; DNA incelemesi bu davaların temel delilidir. Kocanın babalığı reddetme davası ise kanunda öngörülen kısa hak düşürücü sürelere tabidir; bu nedenle şüphe doğduğunda beklemeden hukuki değerlendirme yapılmalıdır. Nüfus kayıtlarında isim, yaş ya da anne-baba bilgilerinin düzeltilmesine ilişkin davalar ise asliye hukuk mahkemesinde görülür; göç dönemlerinde tutulmuş eksik kayıtlar Sakarya'da bu davaları sıkça gündeme getirir.
Evlat Edinme ve Vesayet
Evlat edinme, aile mahkemesinin kararıyla gerçekleşir. Küçüğün evlat edinilmesi için evlat edinecek kişinin en az bir yıl boyunca çocuğun bakım ve eğitimini sağlamış olması ve yaş şartlarını taşıması gerekir. Akıl hastalığı, ileri yaş ya da ağır hastalık nedeniyle işlerini göremeyen kişiler için vasi atanması ise sulh hukuk mahkemesinin görevindedir. Yaşlı bir anne ya da babanın fındık bahçesini veya evini satmak gerektiğinde, vasinin bu işlemi yapabilmesi için mahkemeden izin alması gerekir.
Gurbetçi Aileler ve Yabancı Mahkeme Kararları
Avrupa'da yaşayan Sakarya kökenli ailelerde boşanma çoğu zaman Almanya, Hollanda ya da Belçika'daki mahkemelerde gerçekleşir. Bu kararın Türkiye'deki nüfus kaydına işlenmesi için iki yol vardır: Eşler birlikte başvurursa ve karar idari tanıma şartlarını taşıyorsa nüfus müdürlüğü üzerinden işlem yapılabilir; aksi hâlde aile mahkemesinde tanıma veya tenfiz davası açılır. Yabancı kararın kesinleştiğini gösteren belge ve onaylı tercümeler bu süreçte aranır. Yabancı mahkemenin hükmettiği nafaka ya da velayet düzenlemesinin Türkiye'de icra edilebilmesi için ise tenfiz kararı gerekir. Sakarya'daki taşınmazlar üzerinde hak iddiası da bu kararların tanınmasına bağlı olabilir.
Sık Sorulan Sorular
Koruma kararı almak için avukat şart mı?
Hayır. Başvuru doğrudan kolluğa, savcılığa ya da aile mahkemesine yapılabilir. Ancak tedbirin kapsamı ve süresi, boşanma ve nafaka talepleriyle birlikte planlanmak istenirse hukuki destek faydalı olur.
Çocuğumla birlikte başka bir ile taşınmak istiyorum. İzin gerekir mi?
Velayet sizde olsa bile taşınma, diğer ebeveynin kişisel ilişki hakkını etkiliyorsa yeni bir düzenleme gerekebilir. Taşınmadan önce mevcut kararın kapsamını değerlendirmek gerekir.
Sakarya'da bir aile hukuku meselesiyle karşı karşıyaysanız, seçeneklerinizi değerlendirmek için Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir.
