Kaş'ta miras meselesi bir kuşak öncesine kadar çoğunlukla keçi otlatılan kayalık araziler, zeytinlikler ve köy evleri üzerineydi. Turizmle birlikte bu taşınmazların değeri hızla arttı; bir zamanlar kimsenin bölüşmeye gerek görmediği kıyı arsaları bugün mirasçılar arasında en çok tartışılan varlıklar hâline geldi. Buna Kalkan ve Çukurbağ'daki villaların yabancı maliklerinin vefatı eklenince, Kaş'taki miras dosyaları hem köklü yerel ailelerin hisseli tapu sorunlarını hem de uluslararası unsurlu davaları kapsar. Gezici Hukuk ve Danışmanlık, Kaş merkezli miras dosyalarında mirasçılara ve mirası planlamak isteyenlere destek verir.
Yabancı Malikin Ölümü: Kalkan'daki Villa Kime Kalır?
Türkiye'deki taşınmazlar bakımından miras hukukunda Türk hukuku uygulanır. Bu, Kalkan'daki villanın İngiliz, Alman ya da başka bir ülke vatandaşı malikinin ölümünde, mirasçıların ve paylarının Türk Medeni Kanunu'na göre belirleneceği anlamına gelir; malikin ülkesinde düzenlenmiş vasiyetname ya da miras belgesi her zaman tek başına yeterli olmaz. Yabancı mahkeme veya makamdan alınmış bir belgenin Türkiye'de kullanılması tanıma gerektirebilir; çoğu durumda Türkiye'de ayrıca mirasçılık belgesi almak daha pratiktir. Yabancı mirasçıların taşınmazı kendi adlarına tescil ettirebilmesi ise uyruklarına ve taşınmazın bulunduğu bölgeye ilişkin edinim kurallarına bağlıdır.
Mirasçılık Belgesi ve İlk Adımlar
Mirasçılık belgesi notere ya da sulh hukuk mahkemesine başvurularak alınabilir. Yabancı mirasçılar söz konusuysa nüfus ve aile kayıtlarının apostilli ve tercümeli sunulması gerekir. Belge alındıktan sonra tapuda intikal, banka hesapları ve araçlar için işlem yapılabilir. Veraset ve intikal vergisi beyannamesinin kanuni süresinde verilmesi gerektiği de unutulmamalıdır. Kaş'ta tapu kayıtları eski olan köy taşınmazlarında, kadastro sırasında malik olarak yazılmış kişinin çok önce vefat ettiği ve mirasçıların birkaç kuşağa dağıldığı durumlarla sık karşılaşılır; bu durumda önce her ara murisin mirasçıları tek tek tespit edilmelidir.
Borçlu Bir Miras: Ret Süresi
Turizm işletmesi olan ve ölümünden önce kredi kullanmış ya da vergi borcu birikmiş bir murisin mirası, mirasçılara borç da bırakabilir. Mirasçı, ölümü öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebilir. Bu süre içinde terekeye ait bir taşınmazı satmak ya da işletmeyi kendi adına sürdürmek, ret hakkını kaybettirebilir; bu nedenle önce terekenin aktif ve pasifi tespit edilmelidir.
Hisseli Arsalar, Zeytinlikler ve Ortaklığın Giderilmesi
Kaş'ın köy ve kıyı mahallelerinde kuşaklar boyu bölünmeden kalmış, onlarca mirasçıya ait taşınmazlar vardır. Mirasçılardan biri satmak, diğeri kullanmaya devam etmek istediğinde ortaklığın giderilmesi davası sulh hukuk mahkemesinde açılır. Aynen taksim mümkün değilse taşınmaz satılarak bedeli paylaştırılır. Sit alanında ya da kıyı kenar çizgisine yakın bir arsada imar durumu, satış değerini ve taksimin mümkün olup olmadığını doğrudan etkiler; bu nedenle dava açmadan önce imar ve koruma statüsü öğrenilmelidir.
Sağlığında Devir ve Tenkis
Değerli bir kıyı arsasının ölümden önce mirasçılardan yalnızca birine satış gibi gösterilerek devredilmesi, diğer mirasçıların muris muvazaası iddiasıyla tapu iptali davası açmasına yol açabilir. Saklı payı zedelenen mirasçılar tenkis davası açabilir; altsoyun saklı payı yasal miras payının yarısıdır. Vasiyetname hazırlamak isteyenler için resmi vasiyetname, sonradan doğabilecek ihtilafları azaltır. Kaş'ta villası olan yabancılar için ise kendi ülkelerindeki vasiyetnameyle Türkiye'deki taşınmaz arasında çelişki doğmaması adına iki düzenlemenin birlikte ele alınması önerilir.
Kaş'ta bir mirasla ilgili belirsizlik yaşıyorsanız, tapu ve nüfus kayıtlarını ilk görüşmede birlikte inceleyerek atılacak adımları planlayabiliriz. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.
