Kaş'ta çalışma hayatı denizin ve sezonun takvimine göre işler. Nisan ile ekim arasında oteller, butik pansiyonlar, restoranlar, tekne turu işletmeleri ve dalış merkezleri tam kapasite çalışır; kışın işletmelerin önemli bir kısmı kapanır. Kalkan'daki villalar ise temizlik, havuz bakımı, bahçe ve karşılama işleri için yıl boyu personel istihdam eder. Bu yapı, Kaş'taki iş uyuşmazlıklarını büyük şehirdeki fabrika ya da ofis dosyalarından ayırır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Kaş'ta çalışan işçilere ve işverenlere hem arabuluculuk aşamasında hem dava sürecinde destek veriyoruz.
Her Yaz Aynı İşyerine Dönen İşçinin Hakları
Turizm sektöründe aynı otele ya da restorana yıllarca, her sezon yeniden dönen çalışanlar çoktur. Sezon sonunda işten çıkarılma ve bir sonraki sezon yeniden işe alınma düzeni, kıdem süresinin nasıl hesaplanacağı konusunda tartışma doğurur. Sezonlar arasındaki dönemin iş sözleşmesinin askıda kaldığı bir süre mi yoksa ilişkinin sona erdiği bir boşluk mu olduğu, işverenin her sezon işçiyi çağırıp çağırmadığına ve tarafların uygulamasına göre değerlendirilir. Bu nedenle SGK hizmet dökümü, sezon başı ve sonu yazışmaları, bordrolar ve tanık beyanları dikkatle saklanmalıdır.
Tekne, Dalış ve Villa Personeli
- Tekne turu çalışanları: Kaş ve Kekova turlarında çalışan kaptan ve tayfaların çalışma saatleri genellikle sabahtan akşama uzar. Fazla çalışma, hafta tatili ve bayram çalışması alacakları sık rastlanan taleplerdir. Uygulanacak kanun, çalışılan teknenin niteliğine göre değişebilir.
- Dalış merkezi çalışanları: Dalış rehberleri ve eğitmenler bazen serbest çalışan gibi gösterilir. Gerçekte işverenin talimatıyla, belirli saatlerde ve onun ekipmanıyla çalışılıyorsa ilişki iş sözleşmesi sayılabilir.
- Villa ve konut hizmetleri: Kalkan'daki yabancı ev sahiplerinin yanında çalışan temizlik, bahçe ve havuz personelinin sigortasız çalıştırılması ya da eksik günle bildirilmesi sık karşılaşılan bir sorundur.
- Yabancı uyruklu çalışanlar: Çalışma izni olmadan istihdam, işçinin ücret ve tazminat haklarını ortadan kaldırmaz; ancak ispat ve idari yaptırım boyutunu ayrıca ele almak gerekir.
Arabulucu, Dava ve Süreler
Kıdem, ihbar, ücret, fazla mesai ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. İşe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya gidilmelidir; işe iade güvencesi kural olarak otuz veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde, en az altı aylık kıdemi olan işçiler için geçerlidir. Kıdem tazminatı için en az bir yıllık çalışma aranır; işçilik alacaklarında zamanaşımı genel olarak beş yıldır. Arabuluculukta anlaşma olmazsa dava, iş davalarına bakmakla görevli mahkemede açılır; iş mahkemesi kurulmamış yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar. Sigortasız geçen sürelerin tespiti için açılan hizmet tespit davası ise arabuluculuğa tabi değildir ve kendine özgü bir hak düşürücü süreye bağlıdır.
İş Kazaları: Teknede, Mutfakta, İskelede
Islak iskelede kayma, tekneye binerken düşme, mutfakta yanık, dalış sırasında yaşanan sağlık sorunları Kaş'ta karşılaşılan iş kazası örnekleridir. Kaza derhâl kayda geçirilmeli, SGK'ya bildirimin yapılıp yapılmadığı kontrol edilmelidir. İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davalarında arabuluculuk şartı aranmaz. Sezon ortasında yaşanan bir kazadan sonra işçinin sezon bitmeden işten çıkarılması, hem tazminat hem de fesih yönünden ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Kaş'ta sezonu tamamlayıp hakkınızı alamadığınızı düşünüyorsanız ya da işveren olarak bir uyuşmazlıkla karşılaştıysanız, belgelerinizi ilk görüşmede birlikte inceleyebiliriz. Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir.
