Döşemealtı'nda miras meselesi çoğu zaman bir tarla meselesidir. İlçenin köy kökenli mahallelerinde aileler kuşaklar boyunca aynı arazileri işlemiş, tapu kayıtları ise bu süre içinde mirasçılar arasında paylaştırılmadan ölen kişi adına kalmıştır. Bugün Döşemealtı'nda arazi değerlerinin villa projeleriyle artması, yıllarca kimsenin dokunmadığı hisseleri birden önemli hâle getirir. Bir yanda tarlayı işlemeye devam eden kardeş, öbür yanda kentte yaşayıp payının satılmasını isteyen mirasçılar bulunur. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Döşemealtı'ndaki miras uyuşmazlıklarında hem çekişmesiz işlemlerde hem de davalarda destek veriyoruz.
İlk Adım: Mirasçılık Belgesi ve Tapuda İntikal
Mirasçıların kim olduğunu gösteren mirasçılık belgesi noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Döşemealtı'ndaki taşınmazlar için çekişmesiz yargı işleri Antalya Adliyesi'ndeki sulh hukuk mahkemelerinde görülür. Belgenin ardından tapu müdürlüğünde intikal yapılarak taşınmaz mirasçılar adına elbirliği hâlinde kaydedilir. Veraset ve intikal vergisi beyannamesinin süresi içinde verilmesi de unutulmamalıdır.
Tarlayı Bölmek Her Zaman Mümkün Değil
Mirasçılar paylaşımda anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi davası açılır; bu dava sulh hukuk mahkemesinde görülür ve 2023'ten beri öncesinde arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Tarım arazilerinde ise önemli bir sınır vardır: Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, tarımsal arazilerin belirlenen asgari büyüklüğün altına bölünmesine izin vermez. Bu nedenle Döşemealtı'ndaki küçük bir tarlanın mirasçılar arasında aynen paylaştırılması çoğu zaman mümkün olmaz; mahkeme satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verebilir. Satışa gitmeden önce bir mirasçının diğerlerinin payını satın alması ya da kullanım üzerinde anlaşılması gibi seçenekler değerlendirilmelidir.
Tapusuz Araziler ve Kadastro Kayıtları
Bazı köy arazilerinde aile yıllardır taşınmazı kullanır ama tapu kaydı ya yoktur ya da kadastro sırasında başka biri adına tespit edilmiştir. Kadastro çalışmaları sırasında askı süresinde yapılan itirazlar ve açılan davalar kadastro mahkemesinde görülür; Antalya Adliyesi bünyesinde kadastro mahkemesi bulunur. Tutanak kesinleştikten sonra ise tespitten önceki hukuki sebeplere dayanan tapu iptali davaları, kesinleşmeden itibaren on yıl içinde asliye hukuk mahkemesinde açılabilir. Tapusuz bir taşınmazın zilyetlik yoluyla kazanılması ise Türk Medeni Kanunu'nda aranan çekişmesiz ve aralıksız yirmi yıllık malik sıfatıyla zilyetlik şartına bağlıdır.
Döşemealtı'nda Sık Görülen Uyuşmazlıklar
- Muris muvazaası: Babanın tarlasını bir çocuğuna satmış gibi gösterip aslında bağışlaması. Diğer mirasçılar tapu iptali ve tescil davasıyla asliye hukuk mahkemesine başvurabilir.
- Tenkis: Saklı payı zedelenen mirasçı, tenkis davası açabilir; bu dava için öğrenmeden itibaren bir yıllık ve her hâlde on yıllık süreler vardır.
- Borçlu hayvancılık işletmesi: Kredi ve yem borcu bulunan bir işletme miras kalmışsa, ölümün öğrenilmesinden itibaren üç ay içinde miras reddedilebilir.
- Halılar ve taşınırlar: Aile yadigârı el dokuması halılar, tezgâhlar ve ziynet eşyası da terekeye dahildir; değerleri konusunda anlaşmazlık varsa bilirkişi incelemesi gerekir.
Kentte yaşayan kardeşim tarladaki payını dışarıya satmak istiyor; bu mümkün mü?
Paylaşım yapılmadıkça mirasçılar tereke üzerinde elbirliğiyle maliktir ve bir mirasçı, Döşemealtı'ndaki belirli bir tarla üzerindeki payını tek başına tapuda üçüncü kişiye satamaz. Miras payının bir yabancıya devri sözleşmesi yapılabilir; ancak bu sözleşme diğer mirasçıların rızası olmadan devralana paylaşmaya katılma hakkı vermez. Önce elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi gerekir.
Döşemealtı'nda bir miras paylaşımıyla karşı karşıyaysanız, tapu ve nüfus kayıtlarını birlikte inceleyerek dosyanızı ilk görüşmede değerlendirebiliriz.
