Kars'ta trafik kazalarının mevsimi kıştır. Ekimden nisana kadar uzanan dönemde kar, tipi, buzlanma ve sis, ana yollarda zincirleme kazalara, köy yollarında ise savrulma ve şarampole yuvarlanma kazalarına neden olur. Kars'ı Sarıkamış üzerinden Erzurum'a, kuzeyde Ardahan'a, güneyde Digor üzerinden Iğdır'a bağlayan yollar ağır vasıta trafiğini de taşır. Yaz aylarında ise tarım makineleri ve yola çıkan hayvanlar başka bir risk oluşturur. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Kars'ta yaşanan trafik kazalarında zarar görenlerin tazminat süreçlerini yürütüyoruz.
Kazadan Sonraki İlk Adımlar
Yaralanmalı ya da ölümlü kazalarda kolluk tutanak düzenler; maddi hasarlı kazalarda taraflar anlaşırsa kaza tespit tutanağını kendileri doldurabilir. Kars'taki kazalarda tutanağa yol durumunun, kar ve buzlanmanın, görüş mesafesinin ve uyarı işaretlerinin bulunup bulunmadığının yazılması, sonraki kusur tartışmalarında belirleyicidir. Olay yerinin fotoğrafları, araç kamerası görüntüleri ve tanıkların iletişim bilgileri ilk saatlerde toplanmalıdır; kar eridiğinde ya da yol temizlendiğinde bu izler kaybolur.
Sigortaya Başvuru ve Tahkim
Zorunlu mali sorumluluk sigortası, karşı tarafın verdiği zararı poliçe limitleri içinde karşılar. Dava açmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması gerekir; şirket on beş gün içinde cevap vermez ya da başvuruyu kısmen veya tamamen reddederse dava yolu ya da Sigorta Tahkim Komisyonu yolu açılır. Kusurlu aracın sigortası yoksa ya da araç tespit edilemiyorsa Güvence Hesabı'na başvurulabilir. Değer kaybı, araç mahrumiyeti, tedavi giderleri ve kazanç kaybı ayrı kalemler olarak talep edilir.
Kar ve Buz: Kusurun Paylaşımı
Kışın yaşanan kazalarda sürücünün hızını yol ve hava koşullarına uydurma yükümlülüğü ön plandadır. Kar lastiği kullanılıp kullanılmadığı, takip mesafesi ve far kullanımı kusur oranını etkiler. Bununla birlikte yolun bakımından sorumlu idarenin kum ve tuz atmaması, tehlikeli virajda uyarı levhası bulunmaması ya da yolun gerektiği hâlde trafiğe kapatılmaması, idarenin de hizmet kusuru olarak değerlendirilebilir. Bu durumda idareye karşı tam yargı davası, Kars İdare Mahkemesinde açılır. Sürücüler arasındaki kusur ile idarenin kusurunun birlikte tartışıldığı dosyalarda, hangi talebin hangi yargı yerine götürüleceği baştan planlanmalıdır.
Yola Çıkan Hayvanlar ve Tarım Araçları
Kars'ın kırsalında, özellikle akşam saatlerinde yola çıkan büyükbaş hayvanlar ciddi kazalara neden olabilir. Hayvanı gözetimsiz bırakan kişinin sorumluluğu, sürücünün hız ve dikkat yükümlülüğüyle birlikte değerlendirilir. Traktör ve römorkların ışıksız ya da reflektörsüz yola çıkması da kusur tartışmasının konusu olur. Traktörün de zorunlu trafik sigortası yaptırılması gerekir; sigortasız bir traktörün karıştığı kazada Güvence Hesabı'na başvuru gündeme gelir.
Toplu Taşıma ve Servis Araçları
Kars'ta ilçeler ve köyler arasında ulaşım büyük ölçüde minibüs ve otobüslerle sağlanır; öğrenci servisleri ve işçi servisleri de kış yollarında sefer yapar. Yolcu olarak yaralanan kişi, taşıyıcının zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasından ve aracın trafik sigortasından ayrı ayrı yararlanabilir. Taşıyıcı firmanın sözleşmeden doğan sorumluluğu da ayrıca değerlendirilir. Yoğun kar yağışında seferin iptal edilmemesi ya da aracın kış koşullarına uygun donanıma sahip olmaması, kusur tartışmasının konusu olur.
Değer Kaybı ve Hasar Tespiti
Kazada hasar gören araç onarılsa bile ikinci el piyasasındaki değeri düşer. Değer kaybı talebi, aracın yaşı, kilometresi ve hasarın niteliği dikkate alınarak hesaplanır. Aracın markasına göre yetkili servis Kars'ta bulunmuyorsa onarım için Erzurum'a ya da başka bir ile götürülmesi gerekebilir; bu durumda çekici ve ulaşım giderleri, araçtan yoksun kalınan sürenin uzaması da talep kalemleri arasında yer alır.
Ölümlü ve Ağır Yaralanmalı Kazalar
Ölümlü kazalarda ölenin desteğinden yoksun kalan eş, çocuklar ve bakımına katkıda bulunduğu yakınları destekten yoksun kalma tazminatı ister. Ağır yaralanmalarda maluliyet oranı, Kafkas Üniversitesi hastanesi gibi yetkili sağlık kurumlarından alınan raporlarla belirlenir. Ceza yargılaması bakımından taksirle öldürme ya da yaralama dosyası Kars Adliyesi'nde veya kazanın yaşandığı ilçenin adliyesinde yürür; mağdur yakınlarının katılan olarak sürece dahil olması, kusur raporlarına itiraz imkânı verir.
Kars-Erzurum yolunda buzlanmada kaza yaptım; kusurlu sayılır mıyım?
Buzlanma kendi başına sizi kusursuz kılmaz; hız, lastik ve takip mesafesi değerlendirilir. Ancak yolun bakımında ihmal varsa idarenin de sorumluluğu araştırılabilir.
Kazada yaralandım ama sigorta şirketi düşük teklif yaptı; kabul etmek zorunda mıyım?
Hayır. Teklifi kabul etmeden önce maluliyet raporu ve gelir belgeleri üzerinden hesaplama yaptırmak yararlıdır; ibraname imzalandıktan sonra ek talepte bulunmak zorlaşabilir.
Tazminat davası için ne kadar sürem var?
Haksız fiilden doğan tazminat talepleri kural olarak zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde on yıl içinde zamanaşımına uğrar; eylem aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı süresi uygulanabilir.
Kars'ta yaşadığınız kazanın belgelerini birlikte inceleyerek sigorta ve dava sürecini planlayabiliriz.
