Iğdır'ın ticari hayatı, haritadaki konumundan ayrı düşünülemez. Dilucu Sınır Kapısı, ili Azerbaycan'a bağlı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'ne bağlayan kara yoludur ve bu kapı üzerinden yürüyen ihracat, kent merkezindeki toptancılardan gümrük müşavirliği bürolarına, nakliye firmalarından akaryakıt istasyonlarına kadar geniş bir ekonomik zincir oluşturur. Buna Aras ovasında üretilen kayısı, sebze ve diğer tarım ürünlerinin alım satımı, kent merkezindeki inşaat ve yapı malzemesi ticareti eklenir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Iğdır'daki tacirlere ve şirketlere sözleşme aşamasından tahsilata kadar ticari uyuşmazlıklarda destek veriyoruz.
Ticari Davalar Hangi Mahkemede Görülür?
Her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklar ve Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen konular ticari dava sayılır. Bu davalara ticari davalara bakmakla görevli mahkeme bakar; ayrı bir asliye ticaret mahkemesinin bulunmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla görev yapar. Iğdır'da açılacak bir ticari davada görev ve yetki konusu dilekçe hazırlanmadan önce kontrol edilmelidir; yanlış mahkemede açılan dava zaman kaybına yol açar. İlk derece kararlarına karşı istinaf incelemesi Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairelerinde yapılır.
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari alacak ve tazminat davalarında, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculuk görüşmeleri tarafların yerleşim yerindeki büroda yapılabilir ve çoğu zaman uzun bir yargılamadan daha hızlı sonuç verir. Anlaşma belgesi, avukatların da imzasıyla ilam niteliğinde belge sayılarak doğrudan icraya konabilir.
Sınır Ötesi Satış ve Nakliye Sözleşmeleri
Nahçıvan veya İran'daki bir alıcıyla yapılan satışta en sık görülen sorunlar, malın teslimi sonrasında bedelin ödenmemesi, ayıplı mal iddiası ve gümrükte bekleyen yüklerden doğan masraflardır. Bu riskleri azaltmak için sözleşmede uygulanacak hukuk, yetkili mahkeme veya tahkim, teslim şekli ve ödeme yöntemi açıkça yazılmalıdır. Akreditif veya vesaik mukabili ödeme gibi bankacılık araçları, alacağın yabancı ülkede takibinden çok daha güvenli bir yoldur. Türkiye'nin taraf olduğu Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Viyana Sözleşmesi, karşı tarafın ülkesi de taraf ise veya uluslararası özel hukuk kuralları Türk hukukunu gösteriyorsa uygulanabilir. Karayoluyla yapılan uluslararası taşımalarda ise CMR Konvansiyonu, taşıyıcının sorumluluğunu ve hasar bildirim sürelerini düzenler.
Şirket Ortaklarının Uyuşmazlıkları
Iğdır'daki işletmelerin çoğu aile şirketi niteliğinde limited şirketlerdir. Kardeşler veya akrabalar arasında kurulan bu şirketlerde ortaklardan birinin şirketi tek başına yönetmesi, kârın dağıtılmaması ya da şirket varlıklarının kişisel amaçlarla kullanılması uyuşmazlık sebebidir. Ortak, bilgi alma ve inceleme hakkını kullanabilir, genel kurul kararlarının iptalini isteyebilir, haklı sebeple şirketten çıkmak için dava açabilir veya şirket müdürünün sorumluluğuna gidebilir. Hangi yolun seçileceği, ortaklık payının değeri ve şirketin devam edip etmeyeceğiyle doğrudan ilgilidir. Ortaklar arasında şirket kurulurken yapılacak bir pay devri ve yönetim sözleşmesi, ileride doğacak çatışmaların büyük bölümünü önler.
Çek, Senet ve Tahsilat
Tarım ürünü toptancılığı ve yapı malzemesi ticaretinde vadeli satış yaygındır; bu da çek ve senedi Iğdır'daki ticaretin temel ödeme araçlarından biri yapar. Karşılıksız çıkan çekte hamil, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatabilir; çek düzenleyen hakkında ayrıca Çek Kanunu kapsamında şikâyet yolu açıktır. Çekin ibraz süresi içinde bankaya sunulması ve karşılıksız işleminin yaptırılması, hem takip hem de şikâyet hakkı bakımından şarttır. Senet ve çeklerde zamanaşımı süreleri kısadır; tahsilin ertelenmesi hak kaybına yol açabilir.
Haksız Rekabet ve Ticari İtibar
Küçük ve birbirini tanıyan bir ticari çevrede bir işletmenin ürününü kötüleyen açıklamalar, başka bir firmanın tabelasını veya ambalajını taklit etmek ya da çalışanları ayartarak müşteri portföyünü taşımak haksız rekabet oluşturabilir. Haksız rekabet davasında tespit, men, eski hâle getirme ve tazminat talep edilebilir. Kayısı paketleme veya kuru meyve satışında yerel marka ve ambalajların korunması da bu kapsamda değerlendirilir.
Nahçıvan'daki alıcı ödeme yapmadı; Iğdır'da dava açabilir miyim?
Sözleşmede yetkili mahkeme olarak Türk mahkemeleri belirlenmişse veya ifa yeri Türkiye ise Iğdır'da dava açmak mümkün olabilir. Ancak kararın Nahçıvan'da icra edilmesi o ülkede tanıma ve tenfiz gerektirir; bu nedenle alıcının Türkiye'deki malvarlığı da araştırılmalıdır.
Konkordato ilan eden bir müşterimden alacağımı nasıl korurum?
Konkordato sürecinde borçluya karşı yeni takip yapılamaz ve mevcut takipler durur. Alacaklı, alacağını komisere süresi içinde bildirmeli ve alacaklılar toplantısında oyunu kullanmalıdır. Iğdır'da tarım ürünü ve yapı malzemesi tedarikçileri için, vadeli satışlarda teminat alınması bu tür risklerin etkisini azaltır.
Iğdır'da ticari bir uyuşmazlık yaşıyorsanız veya sınır ötesi bir satış sözleşmesi imzalamak üzereyseniz, riskleri baştan birlikte değerlendirmek için Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
