Iğdır, Türkiye'nin İran, Nahçıvan ve Ermenistan'la sınır paylaşan ilidir ve yabancılar hukukunun neredeyse her başlığı burada somut bir karşılık bulur. Dilucu Sınır Kapısı'ndan giriş yapan Nahçıvan ve Azerbaycan vatandaşları, akrabalarını ziyarete gelen ya da ticaret yapan İran vatandaşları, Iğdır'da evlenen yabancı eşler ve İran sınırı üzerinden düzensiz yollarla gelen göçmenler; her biri farklı bir hukuki statüye ve farklı risklere sahiptir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Iğdır'da yabancılar ve onların Türk vatandaşı yakınlarına ikamet, çalışma, vatandaşlık ve sınır dışı süreçlerinde destek veriyoruz.
İkamet İzni Türleri ve Sık Yapılan Hatalar
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, kısa dönem, aile, öğrenci ve uzun dönem gibi farklı ikamet izni türleri düzenler. Iğdır'daki başvurular İl Göç İdaresi Müdürlüğü aracılığıyla yürütülür. En sık yapılan hata, vize muafiyetiyle veya vizeyle girilen sürenin dolmasına rağmen ikamet izni başvurusunun zamanında yapılmamasıdır. Süre aşımı, çıkışta idari para cezası ve belirli bir süre Türkiye'ye giriş yasağıyla sonuçlanabilir. Aile ikamet izninde Türk vatandaşı eşin gelir şartı ve sağlık sigortası, öğrenci ikamet izninde ise öğrenim belgesinin güncelliği reddin en yaygın nedenleridir. Ret kararına karşı idari yargı yolu açıktır.
Sınır Dışı Etme Kararına Karşı Dava
Sınır dışı etme kararı, yabancıya veya avukatına tebliğ edilir. Bu karara karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir. Dava açma süresi içinde ve dava açılması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar, kanunda sayılan istisnalar dışında yabancı sınır dışı edilmez. Davada yabancının Türkiye'deki aile bağları, çocuklarının durumu, ülkesine döndüğünde karşılaşabileceği risk ve kararın dayandığı gerekçenin somut olup olmadığı incelenir. Iğdır'da düzensiz göç nedeniyle yakalanan kişiler bakımından bu süre çok kısa olduğundan hızlı hareket etmek gerekir.
İdari Gözetim ve Sulh Ceza Hâkimliği
Sınır dışı edilmesi kararlaştırılan yabancı, kaçma ya da kaybolma riski gibi sebeplerle idari gözetim altına alınabilir. İdari gözetim kararına karşı, yabancı veya avukatı sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Gözetimin devamının gerekip gerekmediği ayrıca düzenli olarak değerlendirilir ve süresi kanunda sınırlandırılmıştır. Gözetim yerine idari yükümlülükler, örneğin belirli bir adreste ikamet ve düzenli imza, talep edilebilir.
Evlilik Yoluyla Vatandaşlık
Bir Türk vatandaşıyla en az üç yıldır evli olan ve evliliği devam eden yabancı, Türk vatandaşlığını kazanmak için başvurabilir. Başvuruda aile birliği içinde yaşama, evliliğin birliğiyle bağdaşmayacak bir faaliyette bulunmama ve millî güvenlik bakımından engel teşkil etmeme şartları aranır. Iğdır'da Nahçıvan veya İran vatandaşı eşlerle yapılan evliliklerde, evliliğin Türk nüfusuna tescil tarihi ve eşlerin fiilen birlikte yaşadığı süre başvurunun zamanlamasını belirler.
Yabancıların Taşınmaz Edinimi ve Sınır Bölgesi
Yabancıların Türkiye'de taşınmaz edinimi, karşılıklılık ilkesine ve kanuni sınırlamalara tabidir. Askerî yasak bölgeler ve güvenlik bölgelerinde yabancıların taşınmaz edinmesi yasaklanmış veya izne bağlanmıştır. Iğdır gibi sınır boyunca uzanan bir ilde, yabancıya satış yapılmadan önce taşınmazın bu bölgelerde kalıp kalmadığının araştırılması gerekir.
Göçmen taşıdığı iddia edilen yakınım hem ceza hem sınır dışı sürecinde; ne yapılmalı?
Yakınınız Türk vatandaşıysa ceza dosyası, yabancıysa hem ceza dosyası hem de sınır dışı ve idari gözetim süreçleri birlikte takip edilmelidir. Sürelerin farklı olduğu bu dosyalarda ilk günlerde hukuki yardım almak önemlidir.
Çalışma İzni ve Kayıt Dışı İstihdam
Iğdır'da tarım, inşaat ve hizmet sektörlerinde yabancı işçi çalıştırılması zaman zaman gündeme gelir. Yabancıların Türkiye'de çalışabilmesi için, kanunda sayılan istisnalar dışında çalışma izni alınması gerekir; başvuru işveren tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na yapılır. İzinsiz çalışan yabancıya ve onu çalıştıran işverene ayrı ayrı idari para cezası uygulanır; yabancı hakkında ayrıca sınır dışı etme süreci başlatılabilir. Bu nedenle mevsimlik tarım işlerinde bile yabancı istihdamından önce hukuki durumun kontrol edilmesi gerekir. Çalışma izni başvurusunun reddine karşı önce idareye itiraz edilebilir, ardından idari yargı yolu açıktır.
Giriş Yasağı Kodları
Türkiye'den çıkış yapan veya sınır dışı edilen yabancılar hakkında belirli bir süre için giriş yasağı konulabilir. Giriş yasağının dayanağı ve süresi, yabancının kayıtlarına işlenen kodlarla belirlenir. Iğdır'da akrabalık veya ticaret bağı nedeniyle Türkiye'ye düzenli olarak gelmesi gereken Nahçıvan ve İran vatandaşları için bu yasaklar ciddi sonuçlar doğurur; giriş yasağının kaldırılması veya süresinin kısaltılması için idareye başvurulabilir, ret hâlinde dava açılabilir.
Uluslararası koruma başvurusunda bulunan kişilerin hakları ve yükümlülükleri ise ayrı bir rejime tabidir. Başvuru sahibinin belirlenen ilde ikamet etmesi ve bildirim yükümlülüklerine uyması gerekir. Iğdır'da yakalanan ve koruma ihtiyacı bulunduğunu ileri süren kişiler için başvurunun usulüne uygun kayda alınması önemlidir.
Iğdır'da ikamet, vatandaşlık veya sınır dışı süreciyle ilgili bir sorununuz varsa, süreler işlemeden durumunuzu birlikte değerlendirmek için bizimle görüşebilirsiniz.
