Serik'te iş hukuku iki ayrı sektörün kurallarıyla şekillenir. Belek, Kadriye ve Boğazkent'teki büyük otellerde ve golf tesislerinde resepsiyon, mutfak, kat hizmetleri, bahçe ve saha bakımı, teknik servis ve animasyon ekipleri çalışır; çalışanların önemli bir kısmı sezonluktur. İlçenin tarım bölgelerinde ise seralarda, tarlalarda ve ürün paketleme tesislerinde yerel ve mevsimlik işçiler istihdam edilir. Bu iki dünyanın hak ve yükümlülükleri aynı kanuna tabi olmayabilir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Serik'te çalışan işçilere ve işverenlere bu farkları gözeterek destek veriyoruz.
Serik İş Mahkemeleri ve Arabuluculuk
Serik Adliyesi'nde iş mahkemeleri bulunur; ilçede doğan işçi-işveren uyuşmazlıkları burada görülür. Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai, yıllık izin ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. İşe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya gidilmelidir; bu süre hak düşürücüdür. İş kazasından doğan tazminat ve hizmet tespiti davaları ise arabuluculuk şartına tabi değildir.
Belek'in Sezonluk Çalışanları
Her yıl aynı tesiste sezon boyu çalışan işçinin sözleşmesi, sezon kapandığında kural olarak askıya alınır. Yeni sezonda işe çağrılmayan işçi açısından bu durum işverenin feshi sayılabilir ve kıdem, ihbar ile koşulları varsa işe iade talepleri doğar. Kıdem süresi hesaplanırken fiilen çalışılan sezonlar toplanır. Serik'teki tesislerde sık karşılaşılan talepler şunlardır:
- Yoğun sezonda haftalık yasal süreyi aşan çalışmalar için fazla mesai ücreti.
- Hafta tatili ve bayram günlerinde yapılan çalışmanın karşılığı.
- Lojman, yemek ve servis gibi yan hakların kıdem hesabında giydirilmiş ücrete eklenmesi.
- Sezon başında sigortasız geçen günler için hizmet tespiti.
- Tesisin işletmecisi değiştiğinde kıdemin devralan işverene geçmesi.
Sera ve Tarım İşçileri
İş Kanunu, elli işçiden az işçi çalıştırılan tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerine uygulanmaz. Serik'teki aile işletmesi niteliğindeki seraların çoğunda işçilerin hakları bu nedenle Türk Borçlar Kanunu'ndaki hizmet sözleşmesi hükümlerine göre belirlenir. Daha büyük tarım işletmelerinde ve paketleme tesislerinde ise İş Kanunu uygulanabilir. Hangi kanun uygulanırsa uygulansın işçi-işveren uyuşmazlıkları iş mahkemesinde görülür ve tarım işçileri de sosyal güvenlik kapsamındadır.
İş Kazaları
Golf sahalarında saha bakım makineleri ve kimyasal kullanımı, otel mutfaklarında yanık ve kesikler, seralarda yüksekten düşme ve zirai ilaç zehirlenmesi, tarlada traktör devrilmesi Serik'te görülen iş kazası türleri arasındadır. İşverenin sağladığı servisle işe gidip gelirken yaşanan kaza da iş kazası sayılır. Kazanın SGK'ya bildirilmesi, sağlık raporlarının alınması ve tanıkların belirlenmesi ileride açılacak tazminat davasının temelini oluşturur.
Sorular
Golf sahasında çalışıyorum ama sözleşmem bir taşeron firmayla; kime karşı hak ararım?
Alt işveren ilişkisi geçerliyse asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı kanunda öngörülen ölçüde birlikte sorumludur. İlişkinin muvazaalı olduğu durumlarda işçi baştan beri asıl işverenin işçisi sayılabilir.
Serik'te mevsimlik tarım işçisi olarak çalıştım; yevmiyem eksik ödendi, ne yapabilirim?
Ücret alacağı için önce arabulucuya başvurulur. Aracılık yapan kişi ile araziyi işleten üretici arasındaki ilişki, kimin işveren sayılacağını belirler; bu nedenle çalışma yerini, süreyi ve ödeme düzenini gösteren her türlü kayıt saklanmalıdır. Serik iş mahkemelerinde açılacak davalarda tanık beyanları da önemli bir delildir.
Serik'te çalışırken karşılaştığınız bir hak kaybında süreleri kaçırmadan dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır.
