Göle'de taşınmaz uyuşmazlıklarının üç büyük kaynağı vardır: geniş meralar, ilin ormanlarının büyük bölümünü barındıran ormanlık alanlar ve kuşaklar boyu ekilip biçilen ama kayıtları hiçbir zaman tam olarak düzene girmemiş tarlalar. İlçede yaklaşık yarım milyon dekarlık mera alanı bulunur. Meranın, ormanın ve özel tarlanın birbirine değdiği yerlerde sınır çizgisi, çoğu zaman bir mahkeme kararıyla netleşir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Göle'deki tapu, kadastro ve arazi uyuşmazlıklarında müvekkillerimizi temsil ediyoruz.
Göle Kadastro Mahkemesi
Ardahan'da kadastro mahkemesi bulunan iki adliyeden biri Göle Adliyesi'dir. Kadastro çalışmaları sırasında düzenlenen tespit tutanaklarına askı ilanı süresinde itiraz edilmezse tutanak kesinleşir; 3402 sayılı Kadastro Kanunu'na göre kesinleşmeden itibaren on yıl geçtikten sonra önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz edilemez ve dava açılamaz. Göle'den göç etmiş bir ailenin köydeki tarlasının kadastroda başka biri adına yazıldığını yıllar sonra fark etmesi, bu sürenin önemini gösteren tipik bir örnektir. Kadastro tutanağının ve dayanak belgelerinin incelenmesi, ilk yapılacak iştir.
Zilyetlikle Tescil: Tapusuz Tarlalar
Tapuda kayıtlı olmayan bir taşınmazı malik sıfatıyla, davasız ve aralıksız yirmi yıl zilyetliğinde bulunduran kişi tescil davası açabilir. Göle'de bu yol, dededen kalma ama tapuya hiç geçmemiş tarlalar için sık kullanılır. Tescil davasında Hazine ve ilgili kurumlar davaya dahil edilir; keşifte yerel bilirkişiler, komşular ve köyün yaşlıları dinlenir, taşınmazın tarım arazisi olarak kullanıldığı hava fotoğraflarıyla da kontrol edilebilir. Mera, yaylak ve orman sayılan yerler ise zilyetlikle kazanılamaz.
Mera ve Orman Sınırında Uyuşmazlık
Göle'de bir tarla sahibinin, arazisinin bir bölümünün meraya ya da orman sınırına dahil edildiğini öğrenmesi sık rastlanan bir durumdur. Mera tespit ve tahdidi 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında komisyonlarca, orman sınırları ise orman kadastro komisyonlarınca belirlenir. Bu işlemlere karşı itiraz ve dava süreleri ayrı ayrı düzenlenmiştir; hangi işlemin hangi tarihte kesinleştiğinin tespiti dosyanın ilk adımıdır. Tersine durumda, yani bir köylünün merayı sürüp tarlaya çevirmesi hâlinde ise köy tüzel kişiliği ve idare harekete geçebilir.
Tapu İptali, El Atma ve Ecrimisil
Tapu iptal ve tescil davaları Göle Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülür. Mirasbırakanın bir mirasçıya yaptığı muvazaalı devirler, köyde senetle yapılıp tapuya geçmeyen satışlar ve vekâletnamenin kötüye kullanılmasıyla yapılan devirler bu davaların başlıca konularıdır. Bir paydaşın ya da komşunun taşınmazı izinsiz kullanması hâlinde el atmanın önlenmesi ve geçmiş kullanım için ecrimisil talep edilebilir.
Köy Evleri ve Yapı Sorunları
Göle'nin köylerinde evler çoğu zaman ahır ve samanlıkla aynı parsel üzerinde, aile büyüdükçe eklenen bölümlerle şekillenmiştir. Bir mirasçının ortak parsel üzerine kendi evini yapması, ileride ortaklığın giderilmesi ya da paylaşım sırasında yapının kime ait sayılacağı sorusunu doğurur. Başkasının arazisine iyi niyetle yapı yapan kişi ile arazi sahibi arasındaki ilişki, Türk Medeni Kanunu'ndaki taşkın yapı ve başkasının arazisine yapı yapılması hükümleriyle çözülür. Köy yerleşik alanlarındaki yapılarda izin ve ruhsat durumu da ayrıca kontrol edilmelidir.
Göle'den Sorular
Kadastro tutanağına itiraz süresini kaçırdım; artık hiçbir şey yapamaz mıyım?
Askı süresi geçmişse kadastro mahkemesinde dava açma imkânı ve kesinleşmeden itibaren işleyen on yıllık süre ayrıca değerlendirilmelidir. Durum, tutanağın tarihine göre değişir.
Göle'deki bir taşınmaz için hakkınızı korumak istiyorsanız, tapu, kadastro ve pafta kayıtlarını birlikte inceleyerek başlayalım.
