Şarkışla'da çalışma hayatı büyük ölçüde tarım, hayvancılık, ilçe esnafı ve kamu kurumları etrafında şekillenir. Köylerde çobanlık, besi işletmelerinde bakıcılık ve hasat dönemi işçiliği yaygındır; ilçe merkezinde ise market, fırın, inşaat ve tamirhane gibi küçük işletmeler istihdam sağlar. Bunun yanında pek çok Şarkışlalı, yılın bir bölümünü büyükşehirlerdeki inşaatlarda ya da fabrikalarda çalışarak geçirir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Şarkışla'da yaşayan işçilere ve işverenlere iş hukuku alanında danışmanlık ve dava takibi hizmeti veriyoruz.
Tarım ve Hayvancılık İşçilerinin Hakları
Şarkışla'daki iş uyuşmazlıklarının önemli kısmında ilk soru, iş ilişkisinin hangi kanuna tabi olduğudur. Elliden az işçinin çalıştığı tarım ve orman işyerleri İş Kanunu kapsamı dışında kalır; bu işçilere Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesi hükümleri uygulanır. Bu ayrım, kıdem tazminatı, işe iade ve fazla çalışma ücreti gibi haklar bakımından sonucu değiştirebilir. Bir besi çiftliğinde yıllardır çalışan bir bakıcının hakları değerlendirilirken, işletmenin büyüklüğü ve yapılan işin niteliği dikkatle incelenmelidir.
Sigortasız Çalışma ve Hizmet Tespiti
Kırsal bölgelerde sigortasız çalışma hâlâ yaygın bir sorundur. Şarkışla'da yıllarca bir işyerinde sigortasız çalışmış bir kişi, bu sürelerin sigortalı hizmet olarak kabul edilmesi için hizmet tespit davası açabilir. Bu dava, çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır. Tanık beyanları, işyerinin varlığını gösteren kayıtlar ve aynı dönemde çalışan diğer kişilerin sigorta kayıtları bu davada temel delillerdir. Hizmet tespiti davası, emeklilik hesaplamasını doğrudan etkilediği için önemlidir.
Arabuluculuk ve Görevli Mahkeme
Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret alacağı ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. İşe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabuluculuk bürosuna başvurulmalıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa dava açılır. Şarkışla Adliyesi'nde iş davalarına bakmakla görevli mahkeme adliyenin yapısına göre belirlenir; iş mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar. Sivas il merkezinde ise iş mahkemeleri bulunur. Hangi yerde dava açılacağı, işverenin yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dikkate alınarak belirlenir.
İş Kazası
Tarım makineleriyle çalışırken yaşanan kazalar, ahırda hayvan kaynaklı yaralanmalar ve inşaatta yüksekten düşme, Şarkışla'da karşılaşılan başlıca iş kazası türleridir. İş kazasına uğrayan işçi, SGK'nın sağladığı gelir ve ödeneklerin yanında işverenden maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Kazanın hemen kayıt altına alınması ve SGK'ya bildirilmesi önemlidir.
İlçe Esnafında ve Kamu İşyerlerinde Çalışanlar
Şarkışla merkezindeki market, fırın ve tamirhanelerde çalışanların en sık yaşadığı sorunlar, asgari ücretle sigortalı gösterilip farkın elden ödenmesi, fazla çalışmanın karşılığının verilmemesi ve yıllık izin kullandırılmamasıdır. Belediye ve kamu kurumlarında çalışan işçilerde ise toplu iş sözleşmesinden doğan farklar ve ikramiye alacakları öne çıkar. Ücret, kıdem ve ihbar tazminatı alacakları beş yıllık zamanaşımına tabidir; banka kayıtları, bordrolar ve tanık beyanları bu alacakların ispatında belirleyicidir.
Şarkışla'dan Gelen Sorular
İstanbul'da çalıştığım işyerinden ayrıldım, davayı Şarkışla'da açabilir miyim?
İş davalarında kural olarak davalının yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir. İstanbul'daki bir işyeri için Şarkışla'da dava açmak çoğu durumda mümkün olmaz; ancak arabuluculuk başvurusu için seçenekler ayrıca değerlendirilir.
Şarkışla'da yaşadığınız bir iş uyuşmazlığını, ilk görüşmede belgelerinizle birlikte değerlendirebiliriz.
