Bor'da bir miras dosyası açıldığında, çoğu zaman masaya bir tapu listesi değil, bir aile tarihi gelir. Kemerhisar'daki bahçe, Çukurkuyu'daki tarla, ilçe merkezindeki eski taş ev ve yıllar önce satılıp satılmadığı kimsenin tam bilmediği bir parsel aynı terekenin parçalarıdır. Mirasçıların bir kısmı Bor'da kalmış, bir kısmı Niğde merkeze, büyük şehirlere ya da yurt dışına yerleşmiştir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Bor'da ve Altunhisar'da terekenin tespitinden paylaşıma kadar mirasçılara vekillik ediyoruz.
Bor Adliyesi'nde Miras İşleri
Bor Adliyesi'nde sulh hukuk ve asliye hukuk mahkemeleri bulunur; bu adliye Altunhisar'ın işlerine de bakar. Mirasçılık belgesi noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Mirasın reddi, vasiyetnamenin açılması, terekenin tespiti ve ortaklığın giderilmesi sulh hukuk mahkemesinin görevindedir. Tapu iptali ve tescil, tenkis ve muris muvazaası davaları ise asliye hukuk mahkemesinde görülür. Taşınmaza ilişkin davalarda kesin yetki kuralı uygulandığından, Bor'daki bir tarlanın davası Bor'da açılır; mirasçıların nerede yaşadığı bunu değiştirmez.
Tarla ve Bahçelerde Ortaklığın Giderilmesi
Paylaşımda anlaşamayan mirasçılar için ortaklığın giderilmesi davası açılır; dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Mahkeme önce aynen bölmenin mümkün olup olmadığına bakar. Tarım arazilerinde asgari parsel büyüklüğüne ilişkin sınırlamalar nedeniyle Bor'daki pek çok dosyada satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verilir. Satışta değerin doğru belirlenmesi için şu hususlar bilirkişi raporunda yer almalıdır:
- Arazinin sulu mu kuru mu olduğu, kuyunun ruhsat durumu,
- Meyve ağaçlarının türü, yaşı ve verim durumu,
- Yola ve yerleşim alanına yakınlık,
- Arazi üzerindeki depo, ahır veya ev gibi yapılar.
Sağlığında Yapılan Devirler ve Tapu Davaları
Bor'da sık rastlanan bir tablo, mirasbırakanın sağlığında tarlalarını çocuklarından birine satış gibi göstererek devretmesidir. Gerçekte bağış olan ve diğer mirasçılardan mal kaçırmak amacı taşıyan bu işlemler için muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açılabilir. Devrin gerçek bir satış olup olmadığı, ödenen bedel, alıcının ödeme gücü ve aile içindeki ilişkiler birlikte değerlendirilir. Saklı payı zedeleyen bağışlamalar için ise tenkis davası gündeme gelir.
Mirasın Reddi ve Borçlu Terekeler
Mirasbırakanın tarımsal kredi, kooperatif veya bayi borçları terekeyi aşıyorsa mirasçılar mirası reddedebilir. Yasal mirasçılar için ret süresi, ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç aydır. Mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden aciz olduğu açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Süre geçmeden mirasçının terekeye ait malları satması veya kullanması, ret hakkını kaybettirebilir.
Uzaktaki Mirasçılar: Vekâletname ve Tebligat
Bor'dan göç etmiş mirasçılar için en büyük sorun, davanın her aşamasında ilçeye gelmenin zorluğudur. Dava ve takip işlemleri için noterden, yurt dışındaysa konsolosluktan verilen vekâletname yeterlidir; mirasçının keşif veya duruşma için Bor'a gelmesi her zaman gerekmez. Ortaklığın giderilmesi davasında bütün paydaşların davada yer alması zorunlu olduğundan, adresi bilinmeyen bir mirasçı dosyayı uzatabilir. Bu nedenle nüfus kayıtlarından güncel adreslerin araştırılması, yurt dışındaki mirasçılara tebligatın doğru yoldan yapılması ve dava sırasında ölen paydaşın mirasçılarının dosyaya katılması baştan planlanmalıdır.
Sorular
Altunhisar'daki tarla için ortaklığın giderilmesi davasını Ankara'da açabilir miyim?
Hayır. Taşınmazın paylaşımına ve tapu kaydına ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir; Altunhisar'daki taşınmazlar için bu davalar Bor'da açılır.
Kemerhisar'daki bahçeden Altunhisar'daki tarlaya kadar Bor ve çevresindeki bir terekeyle ilgili tapu ve nüfus kayıtlarını birlikte gözden geçirmek için Gezici Hukuk ve Danışmanlık'a ulaşabilirsiniz. Bu sayfadaki bilgiler her dosyanın kendi koşullarıyla ayrıca değerlendirilmelidir.
