Aile hukuku yalnızca boşanmadan ibaret değildir; çoğu zaman boşanmadan yıllar sonra ortaya çıkan yeni ihtiyaçlarla ilgilidir. Muğla'da bu ihtiyaçlar da ilin nüfus yapısını yansıtır. Yurt dışında boşanıp Bodrum'a yerleşen bir annenin kararını Türkiye'de geçerli kılma ihtiyacı, Fethiye'de doğan bir çocuğun yabancı babasıyla soybağı kurulması, sezonluk işi nedeniyle şehir değiştiren bir ebeveynin kişisel ilişki düzenini yeniden ayarlama talebi bunlara örnektir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Muğla'da aile hukukunun boşanma dışındaki alanlarında da destek veriyoruz.
Görevli Mahkemeler
Aile hukukundan doğan dava ve işlere aile mahkemeleri bakar. Muğla'da Menteşe'deki merkez adliyede, Bodrum, Milas, Fethiye, Marmaris ve Ortaca adliyelerinde aile mahkemesi bulunduğu teyit edilmiştir. Ayrı aile mahkemesi olmayan Datça, Yatağan, Köyceğiz ve Seydikemer gibi yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Kararlara karşı istinaf yolu Denizli Bölge Adliye Mahkemesi'ne açıktır.
Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması
İngiltere, Almanya ya da Rusya gibi ülkelerde verilmiş boşanma, velayet veya nafaka kararlarının Türkiye'de nüfus kaydına işlenebilmesi ve icra edilebilmesi için tanıma ya da tenfiz davası açılması gerekir. Mahkeme, kararın kesinleşmiş olmasını, karşı tarafın usulüne uygun çağrılıp savunma hakkının tanınmasını ve kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamasını inceler. Kararın aslı ya da onaylı örneği, kesinleşme şerhi, apostil ve yeminli tercümesi hazırlanmalıdır. Muğla'da yaşayan yabancılar ve yurt dışında evlenip boşanan Türk vatandaşları için bu dava, mirastan tapu işlemlerine kadar pek çok işlemin ön koşuludur.
Velayet, Kişisel İlişki ve Nafakada Değişiklik
Boşanma kararındaki velayet ve kişisel ilişki düzeni, koşullar değiştiğinde yeniden düzenlenebilir. Velayet sahibi ebeveynin çocukla birlikte başka bir ülkeye taşınmak istemesi, Muğla'da yaygın bir uyuşmazlık sebebidir. Bu durumda mahkeme çocuğun okul düzenini, diğer ebeveynle bağını ve taşınmanın gerekçesini birlikte değerlendirir. Çocuğun izinsiz yurt dışına götürülmesi hâlinde Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi kapsamında iade süreci işletilebilir.
Nafaka da sabit değildir. Tarafların gelirinde önemli bir değişiklik olduğunda nafakanın artırılması, azaltılması ya da kaldırılması istenebilir. Turizmde mevsimlik ve dalgalı gelirlerin belgelenmesi, bu davalarda en çok tartışılan konudur.
Soybağı, Babalık ve Evlat Edinme
Evlilik dışında doğan çocuk ile babası arasındaki soybağı tanıma ya da babalık davası ile kurulur. Babanın yabancı olduğu durumlarda tanımanın Türk nüfus kütüğüne işlenmesi ve çocuğun vatandaşlık durumu ayrıca incelenir. Babalık davasında genetik inceleme belirleyici delildir. Evlat edinme ise aile mahkemesinin kararıyla gerçekleşir ve evlat edinenin belirli yaş ve bakım şartlarını taşıması gerekir.
Aile İçi Şiddette Koruma Kararları
6284 sayılı Kanun kapsamında şiddete uğrayan ya da uğrama tehlikesi bulunan kişi, aile mahkemesinden veya acil durumlarda kolluk ve mülki amirden koruyucu ve önleyici tedbir isteyebilir. Uzaklaştırma, iletişim yasağı ve geçici barınma bu tedbirlerin başında gelir. Tedbir kararı için şiddetin ispatı aranmaz; ancak kararın süresi ve kapsamı somut duruma göre belirlenir. Kararlara aykırılık zorlama hapsine yol açabilir.
Mal Rejimi Sözleşmesi ve Vesayet İşleri
Muğla'da evlenen ya da yaşayan farklı uyruklu çiftler için mal rejimi önemli bir planlama konusudur. Eşler, Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'a göre mutad meskenlerinin ya da evlenme anındaki milli hukuklarından birinin mal rejimine uygulanmasını açıkça seçebilir. Türk hukukuna göre mal ayrılığı ya da paylaşmalı mal ayrılığı gibi bir rejimin seçilmesi ise noterde düzenlenen ya da onaylanan bir mal rejimi sözleşmesiyle mümkündür. Bodrum ya da Fethiye'de ortak villa alan çiftlerin bu sözleşmeyi satın alma öncesinde yapması, olası bir ayrılıkta pek çok tartışmayı önler.
Muğla aynı zamanda emeklilik dönemini geçirmek için tercih edilen bir ildir. Yaşlanan ebeveynin karar verme yetisini kaybetmesi hâlinde vasi atanması, vesayet altındaki kişinin taşınmazlarının satışı ya da kiraya verilmesi için izin alınması gibi işler sulh hukuk mahkemesinde görülür. Yurt dışındaki çocukların Türkiye'de yaşayan ebeveyn için vasilik talep etmesi de bu işlerin sık görülen bir biçimidir.
Yurt dışında aldığım boşanma kararı Türkiye'de geçerli mi?
Doğrudan geçerli değildir. Kararın Türkiye'de sonuç doğurması için tanıma davası açılmalıdır; dava sonuçlanana kadar nüfus kaydınızda evli görünmeye devam edersiniz.
Çocuğumla birlikte yurt dışına taşınmak istiyorum; izin gerekir mi?
Ortak velayet varsa ya da diğer ebeveynin kişisel ilişki hakkı bulunuyorsa, taşınma kararı bu hakları doğrudan etkiler. Anlaşma sağlanamazsa aile mahkemesinden kişisel ilişki düzeninin yeniden belirlenmesi istenmelidir.
Muğla'daki bir aile hukuku meselesinde belgelerinizi ve çocuğunuzun durumunu birlikte değerlendirerek izlenecek yolu netleştirebiliriz.
