Boşanma kararı verilmiş bir evliliğin İzmir'deki görünümü çoğu zaman tek bir evden ibaret değildir: Bornova'da kredisi süren bir daire, Çeşme ya da Urla'da yaz aylarında kullanılan bir yazlık, belki Ödemiş'te aileden kalma bir bahçe. Eşlerden biri yabancı uyruklu ya da yurt dışında çalışıyor da olabilir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak İzmir'de yaşayan müvekkillerimizin boşanma süreçlerini çocukların düzenini, ekonomik hakları ve dava takvimini birlikte gözeterek yürütüyoruz.
Dava İzmir'in Hangi Aile Mahkemesinde Açılır?
Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesine göre boşanma davası eşlerden birinin yerleşim yerinde veya davadan önce son altı ay birlikte oturdukları yerde açılabilir. İzmir'de bu kural, davanın hangi adliyede görüleceğini de belirler. Konak, Bayraklı, Bornova, Buca, Karabağlar, Gaziemir, Balçova, Narlıdere ve Güzelbahçe'de oturan eşlerin davaları İzmir Adliyesi'ne bağlı aile mahkemelerinde görülür; bu mahkemeler Konak'taki ana binada değil, Bayraklı'daki ek hizmet binasındadır. Karşıyaka ve Çiğli için Karşıyaka Adliyesi'ndeki aile mahkemesi yetkilidir.
İl merkezinin dışında Menemen, Kemalpaşa, Menderes, Bergama, Ödemiş ve Torbalı adliyelerinde de aile mahkemesi bulunur. HSK 2025'te Aliağa, Urla ve Tire'de de aile mahkemesi kurulmasına karar vermiştir; bu mahkemelerin fiilen göreve başlayıp başlamadığı dava açılmadan önce kontrol edilmelidir. Ayrı aile mahkemesi bulunmayan ilçelerde boşanma davasına asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Doğru adliyeyi seçmek, yetki itirazıyla kaybedilecek ayları baştan önler.
Anlaşmalı Boşanma mı, Çekişmeli Dava mı?
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin hâkim önünde boşanma iradelerini birlikte açıklaması ve velayet, nafaka, mal paylaşımı gibi tüm sonuçlar üzerinde uzlaştıklarını gösteren bir protokolün mahkemece uygun bulunması gerekir. İyi hazırlanmış bir protokol, çoğu zaman tek duruşmada sonuç alınmasını sağlar. Ancak protokolde yazlığın kime kalacağı, kredi borcunun nasıl ödeneceği ya da çocuğun yaz tatilini hangi ebeveynle geçireceği belirsiz bırakılırsa, uyuşmazlık boşanmadan sonra yeni davalarla geri döner.
Çekişmeli boşanmada ise iddiaların tanık, yazışma ve belgelerle ispatı gerekir. Tedbir nafakası, ortak konutun kullanımı ve çocukla kişisel ilişki gibi geçici önlemler dava açılırken talep edilebilir; uzun süren yargılamada bu kararlar ailenin günlük düzenini belirler.
Yazlık, Dönüşen Daire, Bağ ve Bahçe: Mal Rejimi
Yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılmada, evlilik süresince emekle edinilen mallar tasfiyeye girer; evlilikten önce sahip olunan ya da miras yoluyla gelen mallar ise kişisel mal sayılır. İzmir'de bu ayrım somut sorulara dönüşür:
- Kıyı ilçelerindeki yazlıklar: Çeşme, Urla, Seferihisar veya Dikili'de evlilik içinde alınan bir yazlık, tapuda tek eş adına kayıtlı olsa bile katılma alacağına konu olabilir.
- Deprem sonrası yenilenen konutlar: Bayraklı ve Bornova'da kentsel dönüşümle yeniden yapılan bir dairede, eski dairenin kime ait olduğu ve yeni yapıya kimin katkı yaptığı ayrı ayrı incelenir.
- Tarımsal varlıklar: Ödemiş, Tire veya Bayındır'da aileden kalan bir bahçe kişisel mal olabilir; ancak evlilik içinde yapılan sera, ahır ya da makine yatırımları hesaba katılır.
- İşletme ve şirket payları: Kemeraltı'nda bir dükkân ya da OSB'de faaliyet gösteren bir şirket payı, değerlemesi ayrıca bilirkişi incelemesi gerektiren kalemlerdir.
Yabancı Eşler ve Yurt Dışında Verilen Kararlar
Çeşme, Urla, Foça ve Selçuk çevresinde yerleşik yabancıların yoğunluğu, İzmir'de yabancı unsurlu boşanmaları sık karşılaşılan bir dosya türü hâline getirir. Türk mahkemesinde açılacak davada hangi ülke hukukunun uygulanacağı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'a göre belirlenir; tebligatın yurt dışına yapılması gerekiyorsa yargılama uzayabilir. Yurt dışında verilmiş bir boşanma kararının Türkiye'de sonuç doğurması için tanınması gerekir. Bu tanıma, kararın niteliğine göre aile mahkemesinde dava yoluyla ya da belirli koşullarda nüfus müdürlüğü üzerinden idari yolla yapılabilir.
Velayet ve Nafakaya Dair Sorular
Çocuğumla birlikte İzmir dışına taşınmak istiyorum; velayet etkilenir mi?
Yerleşim yeri değişikliği tek başına velayeti kaldırmaz; ancak diğer ebeveynle kişisel ilişkinin fiilen kurulamaz hâle gelmesi, düzenlemenin yeniden değerlendirilmesine yol açabilir. Taşınma planının ziyaret takvimiyle birlikte mahkemeye sunulması önemlidir.
Nafaka hangi gelire göre belirlenir?
Mahkeme eşlerin gelir, gider ve yaşam koşullarını birlikte değerlendirir. İzmir'de sezonluk turizm ya da tarım geliri olan eşlerde yılın tamamına yayılan gerçek gelirin belgelenmesi, isabetli bir nafaka kararı için belirleyicidir.
Dava sürerken ortak evde kim oturur?
Dava süresince eşlerin ayrı yaşama hakkı vardır ve mahkeme, çocukların durumunu da gözeterek ortak konutun hangi eş tarafından kullanılacağına geçici olarak karar verebilir. Konut kiralıksa kira ödemesinin, kredili ise taksitlerin kim tarafından karşılanacağı da bu aşamada netleştirilmelidir; aksi hâlde İzmir'deki yüksek kira koşullarında taraflardan biri dava bitmeden ciddi bir ekonomik baskıyla karşılaşabilir.
İzmir'de boşanma sürecini düşünüyor ya da başlatmış bulunuyorsanız, Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile ilk görüşmede dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır.
