Antakya'nın çalışma hayatı, depremden önce büyük ölçüde Uzun Çarşı ve Kurtuluş Caddesi çevresindeki esnafa, lokantalara ve tatlıcılara, kamu kurumlarına, okullara, hastanelere ve üniversiteye dayanıyordu. 6 Şubat 2023'te işyerlerinin büyük kısmı yıkıldı; çalışanların bir bölümü işsiz kaldı, bir bölümü başka şehirlere gitti. Bugün Antakya'da en hareketli iş alanı, yeniden inşa şantiyeleri. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Antakya'da işçi ve işverenlerin iş hukukundan doğan uyuşmazlıklarında yanlarındayız.
Antakya'daki İş Davası Nerede Görülür?
Antakya'daki işyerlerinden doğan davalar, Hatay Adliyesi'ndeki iş mahkemelerinde görülür. İşçilik alacakları ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. İşe iade için başvuru süresi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir aydır; arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılır.
Yıkılan Dükkân, Ödenmeyen Tazminat
Antakya'da bir tatlıcıda, kuyumcuda ya da lokantada yıllarca çalışmış biri için en sık sorun, işyerinin depremde yıkılmasından sonra hiçbir ödeme yapılmadan iş ilişkisinin sona ermesidir. İşyerinin kullanılamaz hâle gelmesi zorlayıcı sebep olarak değerlendirilebilir; ancak bu durumda dahi en az bir yıllık kıdemi olan işçinin kıdem tazminatı hakkı vardır. İşveren aynı işi konteyner çarşıda ya da başka bir şehirde sürdürüyorsa, işyerinin gerçekten kapanıp kapanmadığı ve işçiye yeniden iş teklif edilip edilmediği de tartışılır. Ücret ve kıdem alacaklarında beş yıllık zamanaşımı vardır; Şubat 2023'te sona eren ilişkiler için bu süre 2028'in başında dolar.
Şantiyelerde İş Kazaları
Antakya'da yükselen yeni konut alanları ve yerinde dönüşüm projeleri binlerce inşaat işçisini bir araya getirdi. Yüksekten düşme, iskele çökmesi, iş makinesi kazaları ve elektrik çarpması bu şantiyelerde sık görülen kaza türleridir. Bir kazadan sonra:
- Kazanın SGK'ya bildirilip bildirilmediği kontrol edilmelidir,
- Asıl işveren ile alt işverenler arasındaki ilişki belgelenmelidir; asıl işveren de sorumludur,
- Kaza yerinin fotoğrafları ve tanıkların iletişim bilgileri alınmalıdır,
- Sürekli iş göremezlik oranı için sağlık kurulu raporu süreci takip edilmelidir.
Şantiyelerde çalışanların bir kısmı başka illerden ya da yabancı uyruklu işçilerdir. Kayıt dışı çalışma, tazminat hakkını ortadan kaldırmaz; ancak hizmetin ve ücretin ispatı için tanık ve yazışma delilleri önem kazanır.
Kamu Kurumlarında ve Hastanelerde Çalışanlar
Antakya'daki kamu kurumlarında işçi statüsünde çalışanlar ile özel hastane ve sağlık kuruluşlarının personeli için de deprem sonrası görev yeri değişiklikleri, ücret kesintileri ve fazla çalışma alacakları gündeme geldi. Kamu işçilerinde toplu iş sözleşmesi hükümleri de alacak hesabına dahil edilir.
Konteyner Çarşıda Yeniden Başlayan İşler
Antakya'da depremden sonra konteyner çarşılarda ve geçici dükkânlarda açılan işletmelerde, çalışma ilişkileri çoğu zaman sözlü kuruldu. Yeniden işe alınan eski çalışanların önceki kıdemlerinin sayılıp sayılmayacağı, deneme süresi uygulanıp uygulanamayacağı ve sigorta girişlerinin gerçek başlangıç tarihinden yapılıp yapılmadığı sık rastlanan sorulardır. Aynı işveren yanında kesintili çalışmalarda kıdem süreleri birleştirilebilir. Bu nedenle eski bordrolar, banka ödemeleri ve SGK hizmet dökümü saklanmalıdır.
Antakya'dan Sorular
Patronum depremde vefat etti; tazminatımı kimden isteyeceğim?
İşveren şahıs ise alacak mirasçılarına, şirketse şirkete yöneltilir. Mirasçıların mirası reddetmesi hâlinde tereke üzerinden tahsil yolu değerlendirilir.
Antakya'daki iş uyuşmazlığınızda süreleri kaçırmamak için belgelerinizle birlikte görüşelim.
