Pamukkale'de bir miras dosyası açıldığında, çoğu zaman masaya yalnızca bir daire değil, eskiden köy olan bir mahallede kalan tarlalar da gelir. Goncalı, Eskihisar, Akhan ve benzeri yerleşimler büyükşehir yasasıyla mahalle statüsüne geçti; kentin büyümesiyle bir kısım arazi imara açıldı ve değeri kat kat arttı. Babadan kalan ve yıllarca kimsenin ilgilenmediği bir tarla, bir anda mirasçılar arasında uyuşmazlık konusu olabilir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Pamukkale'deki miras süreçlerinde mirasçılara danışmanlık ve vekillik hizmeti veriyoruz.
Değeri Artan Arsada Paylaşım
İmara açılan bir tarlanın paylaşımında ilk soru, arazinin hâlâ tarım arazisi mi yoksa imar parseli mi olduğudur. İmar uygulaması yapılmışsa, düzenleme ortaklık payı kesintisi sonrası oluşan parseller üzerinde paydaşlık devam eder. Pamukkale'de bu tür parsellerde mirasçılardan bir kısmı müteahhitle kat karşılığı anlaşma yapmak, diğerleri satmak ya da beklemek isteyebilir. Kat karşılığı inşaat sözleşmesi için paydaşların tamamının ya da kanunda öngörülen çoğunluğun katılımı gerekir; anlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi yoluna gidilir. Bu dava, taşınmazın bulunduğu yer olan Denizli'deki sulh hukuk mahkemelerinde açılır ve dava öncesinde arabulucuya başvurmak zorunludur.
Mirasçılık Belgesinden Tapu İntikaline
Pamukkale'de vefat eden bir kişinin mirasçıları, mirasçılık belgesini noterden ya da Denizli Adliyesi'ndeki sulh hukuk mahkemelerinden alabilir. Ardından tapu müdürlüğünde intikal işlemleri yapılır. Mirasçılardan biri yurt dışında ya da başka bir ilde yaşıyorsa, vekâletname ile işlemler sürdürülebilir. Veraset ve intikal vergisi beyannamesi için öngörülen süreler kaçırılmamalı; aksi hâlde gecikme cezaları gündeme gelir. İntikal sırasında tapuda haciz, ipotek veya şerh bulunup bulunmadığı da kontrol edilmelidir.
Muvazaalı Devirler ve Saklı Pay
Değeri artan arazilerde sık görülen bir sorun, mirasbırakanın sağlığında bu taşınmazları bir çocuğuna satış göstererek devretmesidir. Gerçekte bağış niteliğinde olan ve diğer mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla yapılan bu işlemlere karşı muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açılabilir; dava asliye hukuk mahkemesinde görülür. Saklı payı zedelenen mirasçılar ise tenkis davası açabilir. Tenkis davasında, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıllık hak düşürücü süre vardır.
Borçlu Miras
- Mirasın reddi için süre, ölümün ve mirasçılığın öğrenilmesinden itibaren üç aydır.
- Ret beyanı Denizli'deki sulh hukuk mahkemesine yapılır.
- Bu süre içinde tereke mallarının kullanılması ret hakkını kaybettirebilir.
Sık Sorulan Soru
Ortaklığın giderilmesinde arsa mutlaka satılır mı?
Hayır. Taşınmaz paylara uygun şekilde bölünebiliyorsa aynen taksit mümkündür; bölünmesi mümkün değilse veya değer kaybına yol açacaksa satış yoluyla ortaklık giderilir. Mirasçılar dava sürerken de anlaşabilir.
Pamukkale'de Kırsal Mahallelerin Özel Durumu
Pamukkale'nin kuzeyindeki kırsal mahallelerde tapu kayıtları ile fiilî kullanım çoğu zaman örtüşmez. Kardeşlerden biri babadan kalan bağı yıllardır tek başına işlemiş, diğerleri kente göç etmiş olabilir. Bu durumda tek başına kullanan mirasçıdan ecrimisil talebi, ortak taşınmaza yapılan masrafların paylaşımı ve muhdesat, yani taşınmaz üzerine sonradan yapılan yapı ve ağaçların aidiyeti tartışılır. Muhdesatın kime ait olduğunun tespiti, ortaklığın giderilmesi davasında satış bedelinin paylaştırılmasını doğrudan etkiler. Pamukkale'de kadastro çalışmalarından kalan eski kayıtların ve tespit tutanaklarının incelenmesi de bu dosyalarda faydalı olabilir.
Pamukkale'deki bir miras dosyasında tapu kayıtlarını ve imar durumunu birlikte inceleyerek en uygun paylaşım yolunu belirleyebiliriz.
