Şırnak'ta ticaretin büyük kısmı güvene ve vadeli satışa dayanır. Habur hattındaki nakliye firmaları, Cizre ve Silopi'deki toptancılar, yapı malzemesi satıcıları, akaryakıt istasyonları ve otomotiv bayileri arasında çek, senet ve açık hesap ilişkileri yaygındır. Ödeme zinciri bir halkasında koptuğunda, alacaklı ve borçlu çoğu zaman kendini icra dairesinde bulur. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Şırnak'ta alacaklı ve borçlu taraflara icra ve iflas hukukunda danışmanlık ve takip hizmeti veriyoruz.
Şırnak'taki İcra Daireleri ve İcra Mahkemeleri
İldeki adliyelerin her birinde icra dairesi ve icra mahkemesi bulunur: Şırnak merkez, Cizre, Silopi, İdil, Uludere ve Beytüşşebap. Takip, kural olarak borçlunun yerleşim yerindeki ya da sözleşmenin ifa edileceği yerdeki icra dairesinde başlatılır; ancak elektronik takip sistemi sayesinde Türkiye'nin herhangi bir icra dairesinden takip açılabilir ve yetki itirazı ayrıca değerlendirilir. İcra memurunun işlemlerine karşı şikâyet ve borçlunun itirazlarının kaldırılması talepleri icra mahkemesinde, yani icra hukuk mahkemesinde görülür.
Takip Türleri ve Süreler
- İlamsız takip: Ödeme emrini alan borçlu yedi gün içinde itiraz edebilir. İtiraz takibi durdurur; alacaklı bir yıl içinde itirazın iptali davası ya da altı ay içinde itirazın kaldırılması talebiyle süreci sürdürebilir.
- Kambiyo senetlerine dayalı takip: Çek, bono ve poliçe için başlatılır. Borçlunun itiraz ve şikâyet süresi beş gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır.
- İlamlı takip: Mahkeme kararına dayanır; boşanma kararındaki nafaka alacakları da bu yolla takip edilir.
- Kira alacağı ve tahliye: Ödenmeyen kira için tahliye talepli takip yapılabilir.
Sınır Ticaretinde Alacak Takibi
Irak'a mal satan ihracatçıların ya da Irak'tan mal alan firmaların alacakları için Türk icra dairelerinde takip yapılabilmesi, borçlunun Türkiye'de malvarlığı bulunmasına bağlıdır. Yabancı bir mahkeme kararının Türkiye'de icra edilebilmesi için tenfiz davası açılması gerekir. Nakliye ücreti alacaklarında taşıma belgeleri, CMR senedi ve faturalar; çek ve senetlerde ise ciro zinciri ve ibraz tarihi takip öncesinde kontrol edilmelidir. Karşılıksız kalan çekler için ayrıca Çek Kanunu kapsamında şikâyet yolu bulunur.
Borçlu Açısından: Haciz ve Korunan Mallar
Haciz sırasında borçlunun ve ailesinin zorunlu ev eşyası, mesleğini sürdürmesi için gerekli araç ve gereçler ile kanunda sayılan diğer mallar haczedilemez. Maaş ve ücret üzerinde uygulamada kural olarak dörtte bir oranında haciz konur; nafaka alacakları bu sınırın dışındadır. Borçlunun haline uygun evi için meskeniyet şikâyeti yapılabilir. Şırnak'ta kırsalda yaşayan borçlular için hayvancılıkta kullanılan bazı hayvanların ve tarım araçlarının haczedilmezliği de gündeme gelir. Haciz işlemine karşı şikâyet, işlemin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır.
Sık Sorulan Sorular
Cizre'deki bir borçluya İstanbul'dan takip açabilir miyim?
Açabilirsiniz, ancak borçlu yetki itirazında bulunursa takibin Cizre İcra Dairesine gönderilmesi gerekebilir. Bu nedenle baştan yetkili icra dairesini seçmek zaman kazandırır.
Ödeme emrine itiraz süresini kaçırdım; ne yapabilirim?
Tebligatta usulsüzlük varsa şikâyet yoluyla tebliğ tarihinin düzeltilmesi istenebilir. Ayrıca borç ödenmişse ya da imza size ait değilse, icra mahkemesinde veya menfi tespit davasıyla bu durum ileri sürülebilir.
Haczedilen Taşınmazın Satışı ve İhale
Alacaklı, borçlunun taşınmazına haciz koydurduktan sonra satış isteyebilir. İcra dairesi önce bilirkişi aracılığıyla kıymet takdiri yaptırır; kıymet takdirine karşı taraflar tebliğden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla itiraz edebilir. Şırnak'taki kırsal taşınmazlarda değer tespiti tartışmalıdır: arazinin sulanıp sulanmadığı, yola cephesi, mera ya da maden ruhsat sahasına yakınlığı değeri belirgin biçimde değiştirir. Cizre ve Silopi'deki konut ve dükkânlarda ise emsal satışlar dikkate alınır.
Borçlunun yalnızca hisse sahibi olduğu taşınmazlarda payın satışı mümkündür; ancak paylı mülkiyette alıcı bulmak zor olduğundan alacaklı, icra mahkemesinden yetki alarak ortaklığın giderilmesi davası açabilir. İhale yapıldıktan sonra usulsüzlük iddiası olan taraf, ihalenin feshini icra mahkemesinden kanundaki süreler içinde isteyebilir. Satış ilanının tebliğ edilmemesi, kıymet takdirinin kesinleşmemesi ya da ihaleye fesat karıştırılması bu davaların başlıca gerekçeleridir. Şırnak'taki ihalelere katılacak alıcıların da tapu kaydını, imar durumunu ve fiilî kullanım durumunu önceden kontrol etmesi gerekir.
Nafaka Alacağının Takibi
Şırnak'ta boşanmadan sonra iştirak ve yoksulluk nafakasının ödenmemesi, icra dosyalarının önemli bir bölümünü oluşturur. Nafaka alacağı ilamlı takiple istenir ve maaş haczinde dörtte bir sınırına tabi değildir. Nafaka yükümlüsü babanın başka bir ilde çalışması takibi engellemez; işverene doğrudan haciz yazısı gönderilebilir. Nafaka ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişi hakkında şikâyet üzerine tazyik hapsi de istenebilir.
Şırnak'taki bir icra dosyasında alacaklı ya da borçlu olarak süreleri kaçırmamak için belgelerinizle birlikte bizimle görüşebilirsiniz.
