Sinop'ta icra dosyası çoğu zaman küçük bir esnafın tahsil edemediği veresiye hesabıyla, bir öğrencinin ödemediği kirayla, bir balıkçının tedarikçiye olan borcuyla ya da bankadan gelen bir ödeme emriyle başlar. İldeki ekonomik hayatın mevsime bağlı olması, gelirin yılın belirli aylarında yoğunlaştığı anlamına gelir; bu da hem alacaklı hem borçlu için zamanlamayı önemli hâle getirir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Sinop'ta icra takiplerinde alacaklı tarafa, haksız takiplerde ise borçlu tarafa vekillik yapıyoruz.
Sinop'ta İcra Mahkemeleri
Sinop Adliyesi'nde icra hukuk ve icra ceza mahkemeleri bulunur. Gerze, Ayancık ve Türkeli adliyelerinde de icra hukuk ve icra ceza mahkemeleri ile icra daireleri faaliyet gösterir; Dikmen'deki dosyalar Gerze'de takip edilir. Boyabat ve Durağan'da da icra hukuk ve icra ceza işlerine bakan mahkemeler vardır. Takip, borçlunun yerleşim yeri ya da sözleşmenin ifa yeri gibi yetki kurallarına uygun bir icra dairesinde açılmalıdır; yetkisiz bir dairede başlatılan takip, borçlunun itirazıyla durabilir.
Takip Türleri ve Süreler
- İlamsız takip: Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. İtiraz takibi durdurur; alacaklı itirazın iptali davası ya da icra mahkemesinde itirazın kaldırılması yoluna gider.
- Kambiyo senetlerine dayalı takip: Çek, bono ve poliçede borçlunun şikâyet ve itiraz süresi beş gündür ve itiraz kendiliğinden takibi durdurmaz.
- İlamlı takip: Mahkeme kararına dayanır; nafaka, tazminat ve alacak hükümlerinin tahsili bu yolla yapılır.
- Kiralanan taşınmazların tahliyesi: Ödenmeyen kira nedeniyle tahliye talepli takip, öğrenci kiralarının yoğun olduğu il merkezinde sık başvurulan bir yoldur.
Neler Haczedilebilir?
Maaş, banka hesabı, araç ve taşınmazlar haczedilebilir. Memur ve işçi maaşına uygulamada çoğunlukla dörtte bir oranında haciz konur; nafaka alacakları ise ayrıca değerlendirilir. Balıkçılıkla geçinen bir borçlunun teknesi, ağları ve av araç gereçleri söz konusu olduğunda, borçlunun ve ailesinin geçimi için zorunlu olan meslek araçlarının haczedilemeyeceğine ilişkin kural tartışılır. Çiftçinin geçimi için gerekli arazi, hayvan ve tohumluk da benzer bir korumadan yararlanabilir. Hangi malın bu kapsamda kaldığı somut duruma göre icra mahkemesinde şikâyet yoluyla çözülür.
Borçlu Tarafında Dikkat Edilecekler
Ödeme emrini aldıktan sonra süreyi kaçırmamak en önemli adımdır. Borcun bir kısmına itiraz edilebilir, imzaya itiraz edilebilir ya da zamanaşımı ileri sürülebilir. Haksız ve kötü niyetli takiplerde borçlu lehine tazminata hükmedilebilir. Bunun yanında, gerçekten borçlu olan ve geliri sezonluk olan kişiler için alacaklıyla taksit protokolü yapmak, haciz masraflarının ve faizin büyümesini önleyebilir.
Alacaklı Tarafında Dikkat Edilecekler
Esnafın en sık yaptığı hata, alacağı belgelemeden veresiye vermesidir. Fatura, irsaliye, cari hesap ekstresi ve imzalı teslim belgeleri olmadan yapılan takipler itiraz hâlinde zorlaşır. Kambiyo senedi alırken senedin şekil şartlarının tam olması, ilamsız takibe göre daha hızlı bir yol açar. Borçlunun mal varlığının erken araştırılması ve gerekirse ihtiyati haciz talebi, tahsil şansını artırır.
Sezonluk Gelir ve Taksit Planı
Sinop'ta balıkçılık, turizm ve tarımla geçinen pek çok kişinin geliri yılın birkaç ayında toplanır. Av sezonu kapalıyken ya da kış aylarında ödenemeyen borçlar, sezon açıldığında kapatılmaya çalışılır. Alacaklı açısından bu, takibin zamanlamasının ve haciz talebinin ne zaman yapılacağının önemli olduğu anlamına gelir; borçlu açısından ise sezonu dikkate alan bir ödeme planı, haciz masraflarını ve faizi azaltmanın yoludur. İcra dairesinde yapılan taahhüt, kanundaki koşullara uygun olursa takibi belli ölçüde askıya alır; taahhüdün ihlali ise ayrı sonuçlar doğurur.
Köy Taşınmazlarının Satışı
Haczedilen taşınmaz köyde bir ev ya da hisseli bir tarla olduğunda, kıymet takdiri ve ihale süreci ayrı bir önem kazanır. Kıymet takdirinin düşük yapıldığını düşünen borçlu ya da alacaklı, raporun tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine itiraz edebilir. Hisseli taşınmazlarda yalnızca borçlunun payı satılabilir; bu da alıcı bulmayı zorlaştırabilir. Böyle durumlarda alacaklı, ortaklığın giderilmesi davası açma yetkisi için icra mahkemesinden yetki belgesi isteyebilir.
Sinop'ta küçük tutarlı alacaklarda bile takip başlatmadan önce borçluyla yazılı bir uzlaşma denemek, tarafların aynı küçük çevrede yaşadığı düşünüldüğünde çoğu zaman en pratik çözümdür.
Sık Sorulanlar
Gerze'deki bir borçlu için takibi Sinop merkezde açabilir miyim?
Yetki kurallarına bağlıdır. Borçlunun yerleşim yeri Gerze ise kural olarak Gerze İcra Dairesi yetkilidir; sözleşmede ifa yeri Sinop merkez olarak belirlenmişse farklı bir değerlendirme yapılabilir.
Ödeme emrine itiraz süresini kaçırdım; ne olur?
Takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilebilir. Bazı durumlarda menfi tespit davası ya da gecikmiş itiraz yolu değerlendirilebilir.
Sinop'ta bir icra takibi başlatmak ya da size gelen bir ödeme emrine karşı hareket etmek istiyorsanız, süreler işlemeden Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşebilirsiniz.
