Gerze, uzun yıllardır büyük şehirlere ve yurt dışına göç vermiş bir ilçedir. Bu göçün hukuki sonucu, bugün Gerze ve Dikmen'deki köy evlerinin, bahçelerin ve tarlaların tapularında açıkça görülür: tek bir parselde, farklı şehirlerde ve ülkelerde yaşayan onlarca mirasçının payı bulunabilir. Bir kısmı taşınmazı hiç görmemiş, bir kısmı ise yalnızca yaz tatillerinde ziyaret eden mirasçılar arasında paylaşım, Gerze'deki miras dosyalarının ana konusudur. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Gerze'deki aile taşınmazlarına ilişkin miras uyuşmazlıklarında vekillik yapıyoruz.
Mirasçılık Belgesi ve Mirasın Reddi
Mirasçılık belgesi noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir; Gerze Adliyesi'nde sulh hukuk mahkemesi bulunur. Vasiyetname ya da yabancılık unsuru varsa sulh hukuk mahkemesine başvurmak gerekir. Borçları mal varlığını aşan bir terekede yasal mirasçılar, ölümü öğrenmeden itibaren üç ay içinde mirası reddedebilir. Balıkçılıkla ya da küçük ticaretle uğraşmış bir kişinin kooperatif, banka ya da tedarikçi borçları, bu süre içinde araştırılmalıdır.
Hisseli Taşınmazlarda Ortaklığın Giderilmesi
Paydaşlar anlaşamazsa, içlerinden biri ortaklığın giderilmesi davası açabilir. Bu dava sulh hukuk mahkemesinde görülür ve dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Mahkeme, taşınmazın aynen bölünmesinin mümkün olup olmadığını inceler; mümkün değilse satış yoluyla ortaklık giderilir. Gerze'de paydaş sayısının fazla olduğu dosyalarda en uzun süren aşama, il dışında ve yurt dışında yaşayan mirasçılara tebligat yapılmasıdır. Ölen paydaşların mirasçılarının da davaya dahil edilmesi gerekir.
Sağlıkta Yapılan Devirler
Gerze'de bir mirasçı, ölümden sonra tapuya baktığında sahile yakın arsanın yıllar önce kardeşine satılmış göründüğünü fark edebilir. Ortada gerçek bir satış yoksa, yani bedel ödenmemiş ve amaç diğer çocukları mirastan uzak tutmaksa, bu işlem muris muvazaası olarak tartışılır ve tapu iptali ile tescil davası asliye hukuk mahkemesinde açılır. Devir gerçekten bağış olarak yapılmış ve saklı payları zedelemişse tenkis davası gündeme gelir. Tenkis davası, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde on yıl içinde açılmalıdır.
Yurt Dışındaki Mirasçılar
Yurt dışında yaşayan mirasçılar, konsolosluktan ya da yabancı noterden alacakları apostilli vekâletnameyle Gerze'deki işlemlerini vekil aracılığıyla yürütebilir. Yabancı ülke vatandaşlığına geçmiş mirasçılar da mirasçılık sıfatını korur. Veraset ve intikal vergisi beyannamesinin süresinde verilmesi, tapuda intikal işlemleri için gereklidir.
Dikmen Köyleri, Kadastro ve Ecrimisil
Gerze Adliyesi'nin yargı çevresindeki Dikmen'de, miras kalan taşınmazların önemli bir kısmı köylerdeki tarla, bahçe ve orman kenarındaki parsellerdir. Bu taşınmazlarda tapu kaydı ile fiili kullanımın örtüşmemesi, sınır anlaşmazlıkları ve orman sınırına ilişkin itirazlar sık görülür. Sinop Adliyesi'nde kadastro mahkemesi bulunur; Gerze ve Dikmen'deki bir kadastro uyuşmazlığında görevli mahkeme, dosyanın niteliğine göre belirlenir. Mirasçılardan birinin taşınmazı uzun süre tek başına kullanması hâlinde, diğer paydaşlar koşulları varsa ecrimisil talep edebilir. Gerze'de paydaşların davadan önce bir araya gelip kullanım ya da kira düzeni üzerinde yazılı olarak anlaşması, çoğu zaman uzun bir davadan daha pratik bir çözümdür.
Sık Sorulanlar
Ben İstanbul'dayım; Gerze'deki ev için dava açabilir miyim?
Evet. Taşınmaza ilişkin davalarda yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir; dava vekil aracılığıyla takip edilebilir.
Kardeşim evi yıllardır tek başına kullanıyor; ne yapabilirim?
Koşulları varsa diğer paydaşlar ecrimisil isteyebilir ya da ortaklığın giderilmesi davası açabilir.
Gerze ya da Dikmen'deki bir evin, bahçenin veya tarlanın mirasçılar arasında nasıl paylaşılacağı konusunda yol arıyorsanız, tapu ve nüfus kayıtlarını Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile birlikte gözden geçirebiliriz.
