Aile hukuku, boşanmadan çok daha geniştir. Şanlıurfa'da aile mahkemelerinin önüne gelen dosyaların önemli bir kısmı, resmî nikâh olmadan kurulan birlikteliklerden doğan çocukların nüfus kayıtları, kalabalık ailelerde nafakanın yeniden belirlenmesi, aile içi şiddete karşı koruma kararları ve Suriyeli eşlerle yapılan evliliklerin hukuki sonuçları gibi konulardır. Genç ve hızla büyüyen bir nüfusa sahip olan Şanlıurfa'da bu dosyalar her yıl artmaktadır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Şanlıurfa'daki ailelere bu alanlarda danışmanlık ve dava vekilliği hizmeti veriyoruz.
Aile Davaları Hangi Mahkemede Görülür?
Eyyübiye, Haliliye ve Karaköprü'de oturanların aile davaları, Haliliye'deki Şanlıurfa Adliyesi bünyesindeki Şanlıurfa Aile Mahkemelerinde görülür. Kendi adliyesi bulunan ilçelerde ise aile davalarına bakmakla görevli mahkemeye başvurulur; ayrı aile mahkemesi kurulmamış yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar. Kararlara karşı istinaf yolu Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi'ne açıktır.
Soybağı: Resmî Nikâh Olmayan Birlikteliklerde Çocuklar
Yalnızca dini nikâhla kurulan birlikteliklerde doğan çocuk ile baba arasında soybağı kendiliğinden kurulmaz. Soybağı, babanın nüfus müdürlüğünde, noterde ya da mahkemede yapacağı tanıma beyanıyla ya da babalık davasıyla kurulur. Babalık davasını anne ve çocuk açabilir; dava çocuğun doğumundan önce ya da sonra açılabilir. Annenin dava hakkı doğumdan itibaren bir yıllık süreye tabidir; çocuğun ise kayyım aracılığıyla dava hakkı ayrıca bulunur. Mahkeme gerekli görürse DNA incelemesi yaptırır. Soybağının kurulmasıyla çocuk, babasına karşı nafaka ve miras haklarını kazanır.
Evli bir erkeğin başka bir kadınla dini nikâhla yaşaması da Şanlıurfa'da karşılaşılan bir durumdur. Türk hukukunda ikinci evlilik mutlak butlanla batıldır; ancak bu birliktelikten doğan çocukların soybağı yukarıdaki yollarla kurulabilir ve çocuklar diğer çocuklarla aynı miras haklarına sahip olur.
6284 Sayılı Kanun ve Koruma Kararları
Aile içinde şiddete uğrayan ya da şiddet tehlikesi altında olan kişi, aile mahkemesinden veya acil durumlarda kolluk ve mülki amirden koruma tedbiri isteyebilir. Uzaklaştırma, iletişim yasağı, ortak konuttan çıkarma ve silahın teslimi bu tedbirlerin başlıcalarıdır. Tedbir kararı için şiddetin ispatı aranmaz; ancak talebin somut olaylarla anlatılması gerekir. Tedbire aykırı davranan kişi hakkında zorlama hapsine karar verilebilir. Geniş ailelerin aynı avluyu paylaştığı Urfa'da, şiddet uygulayanın yalnızca eş değil kayınpeder ya da kayınbirader olabileceği de unutulmamalıdır; kanun aile bireylerinin tamamını kapsar.
Nafaka ve Velayette Değişiklik
Boşanmadan sonra koşullar değişirse nafaka artırımı ya da azaltımı istenebilir. Çocuğun okul çağına gelmesi, sağlık giderleri ya da yükümlünün gelirindeki artış artırım sebepleridir. Mevsimlik işçilik nedeniyle geliri yıl içinde dalgalanan yükümlülerde, gelirin yıllık ortalamasının ortaya konması önemlidir. Velayetin değiştirilmesi ise ancak çocuğun yararı gerektiriyorsa mümkündür; ebeveynin çocuğu ihmal etmesi, kişisel ilişkiyi sürekli engellemesi ya da yeni evliliğinde çocuğun uygun ortamda bulunmaması bu konuda değerlendirilen durumlardandır.
Yabancı Eşler ve Evlat Edinme
Suriye sınırındaki konumu nedeniyle Şanlıurfa'da Türk vatandaşlarıyla Suriyeli kişiler arasında yapılan evlilikler yaygındır. Yurt dışında ya da yalnızca dini usulle yapılmış bir evliliğin Türkiye'de hukuki sonuç doğurması için kayıt ve belge işlemlerinin doğru yapılması gerekir; aksi hâlde eşin oturma izni, çocukların vatandaşlığı ve miras hakları etkilenebilir. Evlat edinme ise ayrı koşullara bağlıdır: evlat edinecek kişinin yaş şartları, çocuğun en az bir yıl bakılmış olması ve mahkeme kararı gerekir. Evlat edinme ve yabancılık unsurlu aile dosyaları belge düzeni bakımından özenli hazırlık ister.
Aile Konutu Şerhi
Ailenin birlikte yaşadığı ev, tapuda eşlerden yalnızca birinin adına kayıtlı olsa bile Türk Medeni Kanunu'nun 194. maddesiyle özel olarak korunur. Malik olan eş, diğer eşin açık rızası olmadan aile konutunu satamaz, ipotek edemez ya da kira sözleşmesini feshedemez. Tapuya aile konutu şerhi konulması, üçüncü kişilerin bu durumdan haberdar olmasını sağlar ve satış ihtimaline karşı koruma sağlar; şerh için tapu müdürlüğüne başvurulabilir. Şanlıurfa'da kalabalık ailelerin çoğu zaman aynı bina ya da avlu içinde, kayınpederin adına kayıtlı bir evde oturduğu düşünülürse, evin kime ait olduğu ve aile konutu korumasının kapsamı somut olarak incelenmelidir. Kiralık evlerde de kira sözleşmesi tek eşin adına olsa bile, diğer eş kiraya verene bildirimde bulunarak sözleşmenin tarafı hâline gelebilir. Bu konular özellikle boşanma süreci başlamadan önce önem kazanır.
Sık Sorulanlar
Çocuğumun babası onu tanımıyor; nüfusa nasıl kaydettiririm?
Çocuk anne tarafından nüfusa kaydedilebilir. Babanın tanıma yapmaması hâlinde babalık davası açılarak soybağı mahkeme kararıyla kurulur; dava sürecinde çocuk için nafaka da talep edilebilir.
Şanlıurfa'da aile hukukuna ilişkin bir sorunla karşı karşıyaysanız, belgelerinizi ve durumunuzu birlikte değerlendirmek için Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşebilirsiniz. Bu sayfa genel bilgi verir; somut durum ayrıca incelenmelidir.
