Bodrum'da miras uyuşmazlıklarının arkasında çoğu zaman bir değer patlaması vardır. Gündoğan'da, Yalıkavak'ta ya da Gümüşlük'te bir zamanlar zeytin, mandalina ve keçi otlağı olarak kullanılan araziler, bugün yarımadanın en pahalı villa arsaları arasındadır. Dede ya da babadan kalan bu taşınmazlar, kuşaklar boyunca bölünmeden kalmış ve onlarca mirasçıya dağılmıştır. Değer yükseldikçe, eskiden kimsenin ilgilenmediği hisseler kardeşler ve kuzenler arasında çekişmeye dönüşür. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Bodrum'daki miras dosyalarında mirasçılara hukuki destek veriyoruz.
Mirasçılık Belgesi ve İntikal
Paylaşımın ilk adımı mirasçılık belgesidir. Bu belge noterden alınabilir; mirasçılar arasında yabancı uyruklu kişiler varsa ya da kayıtlarda belirsizlik bulunuyorsa Bodrum sulh hukuk mahkemesine başvurmak gerekebilir. Ardından veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilir ve taşınmazlar tapuda mirasçılar adına iştirak hâlinde tescil edilir. Bodrum'da bu aşamada sık karşılaşılan bir sorun, eski tapu kayıtlarında isimlerin farklı yazılmış olması ya da kadastro öncesi dönemden kalan kayıtların güncellenmemiş olmasıdır.
Ortaklığın Giderilmesi: Satış mı, Paylaşım mı?
Mirasçılar anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi davası açılır. Bu dava taşınmazın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesinde, yani Bodrum'daki bir taşınmaz için Bodrum sulh hukuk mahkemesinde görülür ve dava öncesinde arabulucuya başvurmak zorunludur. İmar planı içindeki bir arsa, imar mevzuatına uygun parsellere bölünebiliyorsa aynen taksim mümkün olabilir; tarım arazilerinde ise asgari parsel büyüklüğü nedeniyle çoğu zaman satış yoluna gidilir. Bodrum'da satış ihalesine çıkan bir arsanın değerinin doğru belirlenmesi, mirasçıların alacağı payı doğrudan etkiler; bu nedenle bilirkişi raporuna itiraz önemlidir.
Sağlığında Yapılan Devirler ve Muris Muvazaası
Bodrum'da arazinin değer kazanmaya başladığı dönemlerde, bazı mirasbırakanların taşınmazlarını çocuklarından birine satış gibi göstererek devrettiği görülür. Gerçekte bağış niyetiyle yapılan bu devirler için diğer mirasçılar muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açabilir; bu dava asliye hukuk mahkemesinde görülür. Saklı payın zedelendiği bağışlamalar ve vasiyetnameler için ise tenkis davası söz konusudur. Tenkis davasında süreler kısa olduğundan, devri öğrenen mirasçının gecikmeden hareket etmesi gerekir.
Yabancı Malikler ve Yurt Dışındaki Mirasçılar
Bodrum'da villa sahibi olan yabancıların ölümü hâlinde, Türkiye'deki taşınmazlar bakımından Türk hukuku uygulanır. Yabancı mirasçıların tapuda intikal yaptırabilmesi için karşılıklılık ve kanuni sınırlamalar kontrol edilir. Yurt dışında düzenlenmiş vasiyetnamelerin ve mirasçılık belgelerinin Bodrum'da kullanılabilmesi için apostil, yeminli tercüme ve kimi zaman tanıma süreci gerekir.
İmar Uygulaması Sonrası Hisseli Parseller
Bodrum'da pek çok eski tarla, imar planına alındıktan sonra yapılan parselasyon uygulamasıyla yeni parsellere dönüştürülmüştür. Bu uygulamada düzenleme ortaklık payı kesilir ve mirasçıların hisseleri yeni parsellere dağıtılır. Bazen bir mirasçının payı birden fazla parsele bölünür, bazen de bir parselde onlarca kişi hissedar hâline gelir. Parselasyon işlemine karşı Muğla idare mahkemelerinde iptal davası açılabilir; işlemin kesinleşmesinden sonra ise hissedarlar arasındaki ortaklık, Bodrum sulh hukuk mahkemesinde ortaklığın giderilmesi davasıyla çözülür.
Kardeşim babamızdan kalan villayı yazın kiraya veriyor; payımı isteyebilir miyim?
Ortak taşınmazdan elde edilen kira gelirinde her mirasçının payı vardır. Gelirin paylaşılmaması hâlinde hesap sorulabilir ve koşulları varsa ecrimisil ya da alacak davası açılabilir.
Bodrum'daki bir miras dosyasında tapu kayıtlarını ve aile durumunu birlikte inceleyerek en uygun yolu belirleyebiliriz.
