Bir sınır şehrinde hayat iki dilde ve çoğu zaman telefon ekranında akar. Kilis'te aileler Suriye'deki yakınlarıyla mesajlaşma uygulamaları üzerinden haberleşir, üreticiler zeytinyağını sosyal medya ve pazar yerleri aracılığıyla satar, gençler internet bahsinden kripto paraya uzanan risklerle tanışır. Bu yoğun dijital trafik, bilişim kaynaklı ceza ve hukuk dosyalarını da beraberinde getirir. Kilis Cumhuriyet Başsavcılığında bilişim suçları için ayrı bir soruşturma bürosu bulunur. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Kilis'te bilişim suçlarının mağdurlarına ve bu suçlamalarla karşılaşan kişilere destek veriyoruz.
İnternet Dolandırıcılığında İlk Saatler
Sahte ilanlar, sahte kargo bağlantıları, kendini kamu görevlisi ya da banka çalışanı olarak tanıtan aramalar ve sosyal medyadaki sahte yatırım teklifleri Kilis'te de sık karşılaşılan yöntemlerdir. Para gönderdiğini fark eden kişinin yapması gerekenler sırasıyla şunlardır: bankasını arayarak işleme itiraz etmek ve karşı hesaba bloke konulmasını istemek, mesajların, arama kayıtlarının, dekontların ve ilan bağlantılarının ekran görüntülerini almak, ardından Kilis Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa şikâyette bulunmak. Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılmasıyla işlenen dolandırıcılık, ceza kanununda nitelikli hâl olarak daha ağır cezaya bağlanmıştır. Mağdurun soruşturmada şikâyetçi, kovuşturmada katılan olarak yer alması, paranın izlenmesi ve geri alınması bakımından önemlidir.
IBAN ve Hat Kullandırma
Bir tanıdığın ricasıyla banka hesabını, kartını ya da adına kayıtlı telefon hattını başkasına kullandırmak, Kilis'te özellikle gençlere ve maddi sıkıntı yaşayanlara küçük bir kazanç kapısı gibi sunulabiliyor. Oysa bu hesaplar dolandırıcılık veya yasa dışı bahis parasının aktarılmasında kullanıldığında hesap sahibi şüpheli olarak soruşturmanın merkezine düşer. Savunmada kişinin hesabın ne amaçla kullanılacağını bilip bilmediği, bundan bir menfaat elde edip etmediği ve durumu öğrendiğinde nasıl davrandığı belirleyicidir. Hesabını başkasına verdiğini fark eden kişinin beklemeden bankasına ve operatörüne başvurup hesabı ve hattı kapattırması, sonraki savunma için de anlam taşır.
Yasa Dışı Bahis ve Sanal Kumar
İnternet üzerinden yasa dışı bahis oynatmak, buna yer ve imkân sağlamak veya bu oyunlara ilişkin para transferine aracılık etmek 7258 sayılı Kanun kapsamında hapis cezası gerektiren suçlardır. Bu sitelerde yalnızca oyun oynayan kişi için ise kanun idari para cezası öngörür. Kilis'teki dosyalarda asıl tartışma çoğu zaman bir kişinin oyuncu mu, yoksa para trafiğine aracılık eden biri mi olduğudur; banka hesap hareketleri, kripto para cüzdanları ve mesajlaşma kayıtları bu ayrımı belirler.
Hesap Ele Geçirme, Şantaj ve Özel Hayat
Sosyal medya veya mesajlaşma hesabının ele geçirilmesi, ardından rehberdeki yakınlardan acil para istenmesi Kilis'te de görülen bir yöntemdir. Bir bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girmek, verileri değiştirmek veya yok etmek ceza kanununda ayrı suçlar olarak düzenlenmiştir. Daha ağır bir tablo, özel fotoğraf veya konuşmaların yayılacağı tehdidiyle para ya da başka bir şey istenmesidir; bu durumda şantaj, özel hayatın gizliliğini ihlal ve kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi suçları birlikte gündeme gelir. Mağdurların en sık yaptığı hata, utanç nedeniyle beklemek ve mesajları silmektir. Yazışmalar saklanmalı, hesaplar mümkünse kurtarılmalı ve şikâyet geciktirilmemelidir. Kadın ve çocuk mağdurlar için 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma tedbirleri de istenebilir.
Erişim Engelleme ve İnternetten Hakaret
Kilis'e ait yerel sosyal medya sayfalarında, haber sitelerinde veya mesajlaşma gruplarında bir kişiyi hedef alan hakaret ve iftira içerikli paylaşımlar hem ceza hem tazminat konusudur. Kişilik hakkını ihlal eden içerik için 5651 sayılı Kanun uyarınca içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talebiyle sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir; Kilis'te bu talep Kilis Sulh Ceza Hâkimliğine yapılır ve kısa sürede karara bağlanır. Hakaret suçunda şikâyet süresi, failin ve fiilin öğrenilmesinden itibaren altı aydır. Arapça yapılan paylaşımlarda içeriğin tercümesinin dosyaya eklenmesi gerekir. Manevi tazminat talebi ise ayrı bir hukuk davasıyla ileri sürülür.
Kişisel Veriler ve Dijital Deliller
Kilis'teki işletmeler, okullar, sağlık kuruluşları ve yardım dernekleri; çalışanlarının, öğrencilerinin, hastalarının ve yardım alan ailelerin kişisel verilerini işler. Bu verilerin izinsiz paylaşılması, kamera kayıtlarının amacı dışında kullanılması ya da kimlik fotokopilerinin özensiz saklanması, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında idari yaptırımlara ve tazminat taleplerine yol açabilir. İlgili kişi önce veri sorumlusuna başvurur, cevap alamaz veya cevabı yetersiz bulursa Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyette bulunabilir. Ceza dosyalarında ise dijital delilin nasıl elde edildiği belirleyicidir: telefon ve bilgisayarlarda arama ve el koyma kural olarak hâkim kararına dayanmalı, inceleme cihazın yedeği alınarak yapılmalıdır.
Dolandırıcıya para gönderdim; paramı geri alabilir miyim?
Paranın aktarıldığı hesaplar tespit edilirse soruşturma kapsamında el koyma istenebilir; failler bulunduğunda zarar ceza davasında ve ayrıca hukuk davasıyla talep edilebilir. Ne kadar erken harekete geçilirse paranın izini sürmek o kadar kolaylaşır.
Bilişim suçundan ifadeye çağrıldım; ne yapmalıyım?
İfadeden önce suçlamanın içeriği öğrenilmeli, hesap hareketleri ve yazışmalar gözden geçirilmelidir. Kilis'te bu ifadeler Kilis Cumhuriyet Başsavcılığında veya kolluk biriminde alınır; müdafi eşliğinde ifade vermek hakkınızdır.
Kilis'te dijital bir saldırının hedefi olduysanız ya da bir bilişim soruşturmasıyla karşılaştıysanız, deliller kaybolmadan durumu birlikte değerlendirelim.
