Çankırı, kuzey-güney yönünde Ankara'yı Kastamonu'ya ve Karadeniz'e bağlayan yolun, doğu-batı yönünde ise Gerede'den gelip Çerkeş, Kurşunlu ve Ilgaz üzerinden Tosya'ya uzanan karayolunun üzerinde bulunur. İki aksın kesiştiği Ilgaz, dağın kış koşulları nedeniyle ilin en hassas trafik noktasıdır. Ilgaz Dağı'nın altından geçen tünel yolculuğu kolaylaştırmış olsa da, tünele bağlanan yaklaşım yollarında ve ilçeler arasındaki tali yollarda kış riski sürmektedir. Buzlanma, sis, yoğun kar ve uzun yolda yorgun sürücüler, Çankırı'daki kaza dosyalarının sık rastlanan arka planıdır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Çankırı'da yaşanan trafik kazalarında hem sigorta başvurularını hem de tazminat ve ceza dosyalarını takip ediyoruz.
Kazadan Sonraki İlk Günler
Kazadan sonra kaza tespit tutanağı, varsa ambulans ve hastane kayıtları, araçların fotoğrafları ve tanık bilgileri toplanmalıdır. Yaralanmalı ya da ölümlü kazalarda kolluk tutanak düzenler ve Cumhuriyet savcılığı soruşturma başlatır. Kusur dağılımı ilk olarak bu tutanakta belirlenir ama kesin değildir; bilirkişi incelemesiyle değişebilir. Kış koşullarında yaşanan kazalarda yolun durumu, kar lastiği, hız ve takip mesafesi kusur tartışmasının merkezindedir.
Çankırı'da kaza yapan sürücülerin önemli bir kısmı ilden geçen yolculardır. Karşı tarafın Ankara'da, Kastamonu'da ya da İstanbul'da yaşaması, davanın nerede açılacağı ve tanıkların nasıl dinleneceği gibi soruları gündeme getirir. Tazminat davası kazanın meydana geldiği yerde de açılabildiğinden Çankırı mahkemeleri bu dosyalarda yetkili olabilir.
Sigorta Şirketine Başvuru ve 15 Gün
Karşı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasına, yani trafik sigortasına, dava açmadan önce yazılı başvuru yapılmalıdır. Sigorta şirketi başvurudan itibaren on beş gün içinde ödeme yapmaz ya da talebi reddederse dava açılabilir veya Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir. Karşı aracın sigortası yoksa ya da araç tespit edilemiyorsa Güvence Hesabı'na başvurulur. Başvurunun eksiksiz yapılması, sağlık raporları, maluliyet raporu ve gelir belgeleriyle desteklenmesi sürecin sonraki aşamalarını belirler.
Talep Edilebilecek Kalemler
- Araç hasarı ve değer kaybı: Onarım masrafı ve aracın kazadan sonra piyasa değerinde oluşan düşüş.
- Tedavi giderleri ve kazanç kaybı: Ankara'daki hastanelere sevk, yol ve refakat giderleri dahil.
- Sürekli iş göremezlik: Maluliyet raporuna göre hesaplanan kalıcı kayıp; tarım işçisi ya da çiftçi için bedensel çalışma gücünün önemi büyüktür.
- Destekten yoksun kalma: Ölümlü kazalarda yakınların uğradığı destek kaybı.
- Manevi tazminat: Sigorta poliçesinin kapsamı dışındadır; doğrudan sürücüye ve işletene karşı istenir.
Traktör, Hayvan ve Köy Yolu Kazaları
Çankırı'nın kırsalında traktör kazaları ayrı bir başlıktır. Römorkla yolcu taşınması, ışıksız seyir ya da devrilme gibi olaylarda sigorta kapsamı ve kusur dağılımı karmaşık hâle gelebilir. Başıboş hayvanların yola çıkması nedeniyle yaşanan kazalarda hayvan sahibinin sorumluluğu, kar ve buz temizliği yapılmamış yollarda ise idarenin hizmet kusuru gündeme gelebilir. Bu son durumda talep, sigorta şirketine değil idareye karşı tam yargı davası yoluyla ileri sürülür.
Ceza Dosyası ve Tazminat Dosyası
Yaralanmalı kazalarda taksirle yaralama soruşturması yürütülür; bazı durumlarda uzlaştırma gündeme gelebilir. Ceza dosyasında uzlaşma ya da şikâyetten vazgeçme, tazminat hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz; ancak uzlaşma metninde tazminattan feragat edildiği yazıyorsa sonuç değişir. Bu nedenle uzlaştırma teklifini imzalamadan önce metin dikkatle okunmalıdır.
Çankırı'dan Gelen Sorular
Kazadan ne kadar sonra dava açabilirim?
Trafik kazasından doğan taleplerde zamanaşımı, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde kazadan itibaren on yıldır. Fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanabilir.
Otobüs ve Minibüs Yolcularının Hakları
Çankırı ile Ankara arasında ve ilçeler arasında her gün çok sayıda yolcu otobüs ve minibüsle seyahat eder. Toplu taşıma aracında yaralanan yolcu, aracın trafik sigortasının yanı sıra karayolu yolcu taşımacılığında zorunlu olan koltuk ferdi kaza sigortasından da yararlanabilir; bu iki sigorta birbirinden bağımsızdır. Ayrıca taşıma sözleşmesi nedeniyle taşıyıcı firmanın sorumluluğu da gündeme gelir. Yolcunun bilet kaydı, aracın plakası ve kazaya ilişkin tutanaklar bu taleplerin temelidir.
Tedavisi Ankara'daki hastanelerde süren yaralılar için maluliyet oranının yönetmeliğe uygun bir sağlık kurulu raporuyla belirlenmesi gerekir. Eksik ya da yönetmeliğe uygun olmayan raporlar, sigorta şirketiyle uyuşmazlığın ana nedenlerinden biridir.
Kaza tespit tutanağındaki kusur dağılımına itiraz edebilir miyim?
Evet. Tutanak bir başlangıç belgesidir; mahkeme ya da Sigorta Tahkim Komisyonu, kusur oranını bilirkişi raporuyla yeniden belirler. Kış şartlarında yaşanan kazalarda yolun buzlu olup olmadığı, hız sınırına uyulup uyulmadığı ve aracın lastik durumu gibi olgular, kusur dağılımını önemli ölçüde değiştirebilir. Olay yerinin fotoğrafları ve tanık bilgileri bu yüzden hemen kayıt altına alınmalıdır.
Çankırı'da ya da Ilgaz yolunda bir kaza geçirdiyseniz, sigorta başvurusunu yapmadan önce dosyanızı değerlendirmek için Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.